Consolidatie aangejaagd door private equity

Redactie team, Brookz | October 13, 2015

De markt voor payrolling is sinds kort ontdekt door private equity. Met behulp van participatiekapitaal zijn een paar partijen flink aan het kralen rijgen. Toch zijn er serieuze twijfels over de toegevoegde waarde en daarmee het rendement op de lange termijn.

Op het industrieterrein Schooten, ingeklemd tussen Stiphout en Helmond zitten toevallig twee grote partijen in de Nederlandse payrollmarkt. In juridische termen zijn deze twee payrollbedrijven de werkgever van opgeteld ruim vijfentwintigduizend arbeidskrachten. Die zogenaamde ‘payrollkrachten’ werken weliswaar verspreid door het land, voor allerlei uiteenlopende bedrijven, maar ontvangen hun loon van een van beide Helmondse firma’s. De grootste van de twee, Driessen HRM, was vorig jaar goed voor een omzet van 183 miljoen euro. De andere, het slechts een paar honderd meter verderop gevestigde Please Payroll, draaide 67 miljoen euro. Desondanks tellen beide bedrijven opgeteld nog geen tweehonderd eigen werknemers.

Groeimarkt

Payrolling is het uitbesteden van werkgeverschap: de dienstverleners nemen de juridische werkgeversrol van arbeidskrachten over van hun de facto werkgevers, zonder gevolgen voor de situatie op de werkvloer. Payrollkrachten werken voor dezelfde baas als vaste werknemers, maar zijn voor de wet in dienst van een payroller. Voor de risico’s die bij het werkgeverschap horen (op bijvoorbeeld verzuim, ontslag of arbeidsongeschiktheid) brengen payrollers bij de feitelijk werkgever een bescheiden marge in rekening. Ter vergelijking: waar de uurprijs van een uitzendkracht ruim 2 keer zo hoog ligt als de uurprijs van een vaste kracht, kosten payrollkrachten tussen 1,55 en 1,75 keer zo veel. Voor die premie verleggen werkgevers de verloningen, de afdracht van sociale premies en het verzuim- en ontslagrisico. De dienstverlening is vooral prettig voor ondernemers die niet te veel werknemers in dienst hebben, of die uit voorzichtigheid niet direct iemand willen aannemen.

Zelf een bedrijf (gedeeltelijk) overnemen? Bekijk hier het complete aanbod op Brookz.

Volgens een raming van Payroll Select is de totale markt goed voor 2 miljard euro omzet per jaar. In totaal stellen de 220 payrollbedrijven 180.000 mensen te werk onder een payrollovereenkomst. Dit betreft cijfers uit 2014 en de groei van de sector zet als gevolg van de invoering van de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) door. Vooral de verplichting van werkgevers binnen twee jaar in plaats van drie hun tijdelijke arbeidscontracten om te zetten tot onbepaalde-tijdscontracten, stimuleert de vraag. De branchevereniging VPO onderzoekt thans de ontwikkelingen in de payrollbranche. Harde cijfers ontbreken nog, maar voorzitter Jeu Claes verwacht ‘meer vraag naar payrolling, door de toegenomen complexiteit van de wet- en regelgeving’.

Investeren of fuseren?

Please Payroll is zo’n bedrijf dat van een aantrekkende vraag profiteert, stelt directeur-grootaandeelhouder Hans van de Ven. Het bedrijf telt 47 werknemers, en verwacht dit jaar een omzet van 108 miljoen euro te genereren. De bijbehorende kasstroom bestaat uit de loonkosten van de verloonde arbeidskrachten, sociale premies, pensioenreserveringen en een winstmarge waarmee het payrollingbedrijf zijn eigen pand, werknemers en andere bedrijfslasten betaalt. Eerder dit jaar nam Please Payroll het kleinere payrollingbedrijf DNA360 over.

Die deal kwam tot stand naar aanleiding van de beslissing van oprichter Jan Franken om zijn belang te verkopen. Franken moest dus uitgekocht worden, maar met welk geld? Zijn compagnon Van de Ven: ‘De bank had daar moeite mee: Franken was niet alleen onze hoofdaandeelhouder, hij was ook de commerciële man van het bedrijf. We moesten eerst zorgen voor een opvolger, maar ervaren commerciële payrollprofessionals zijn zeldzaam.’

De oplossing vond Van de Ven letterlijk om de hoek, in de persoon Gert-Jan van Stratum. Deze ondernemer woonde ook in Helmond, runde al 15 jaar payrollbedrijf DNA360 en deed recent zulke goede zaken dat zijn backoffice dat niet snel genoeg kon verwerken. Van de Ven: ‘Zijn keuze was ofwel grootschalig investeren, óf fuseren.’ Het werd de laatste optie. Van Stratum, een commerciële man die zelf nog een tijdje wilde doorgaan, sloot zich via een aandelentransactie aan bij de directie van Please Payroll. Zo behield de bank vertrouwen in het management, en kon Franken alsnog uitstappen.

'De belangstelling voor payrollbedrijven is opmerkelijk: de kasstroom is weliswaar bijzonder hoog, maar de marges zijn laag en zelfs dalende'

Overnamegolf

De fusie tussen Pleas Payroll en DNA360 staat niet op zich; het is spitsuur op de overnamemarkt voor payrollbedrijven. Van de Ven wordt naar eigen zeggen ook geregeld benaderd door private equitypartijen: ‘Die willen niet alleen financieren, maar ook aandeelhouder worden en invloed uitoefenen op de samenstelling van ons managementteam. Dat is steeds afgeketst op de twijfel of de nieuwkomer voldoende verstand heeft van onze markt.’

Andere payrollers lieten zich wel overtuigen. Deze zomer werd ook Tence Payroll, een dochter van het gelijknamige uitzendbureau door de Belgische strategische koper Actief Interim overgenomen. De interesse van investeringsmaatschappijen begon najaar 2014 toen participatiemaatschappij De Hoge Dennen een meerderheidsbelang nam in ’s lands oudste payrollbedrijf Tentoo uit Amsterdam. Kort daarop nam ABN Amro Participaties een belang in Payroll Select uit Zutphen, dat zelf eerder dat jaar zelf al drie kleinere gespecialiseerde payrollers had overgenomen. En juli dit jaar kreeg Waterland Equity de zeggenschap over Pay for People uit Rotterdam.

De belangstelling van deze investeringsmaatschappijen voor payrollbedrijven is opmerkelijk: de kasstroom van een modale payroller is weliswaar bijzonder hoog, maar de marges zijn laag en dalende. Bovendien is de toekomst van de markt nogal onzeker. Toch doet dat aan de ambitie van de private-equitypartijen – die tot voor enkele jaren nooit in de arbeidsbemiddeling wilden investeren – niets aan af. Zo koerst Payroll Select met de nieuwe aandeelhouder op een omzet van 150 miljoen euro dit jaar en nog eens 100 miljoen euro extra binnen drie jaar. Ook Please Payroll wil een kwart miljard euro omzetten, maar dan in 2020. Daarmee moet het bedrijf tot de top-3 van het land behoren. Diezelfde omzetdoelstelling geldt voor Payper – een fusiebedrijf van drie Bredase payrollers – die vorig jaar tot stand kwam. Payper heeft al extern kapitaal opgehaald en is thans op zoek naar een aanvullend injectie. ‘Er ligt een grote kans op ons te wachten die we graag versneld invullen’, laat algemeen directeur Edwin Schaap desgevraagd weten. Hij Schaap verwacht in 2017 een aantal ‘passende acquisities’ te gaan doen.

Waarheen?

Waar die interesse voor de payrollmarkt dan toch vandaan komt? Volgens Han Mesters, sectorbankier zakelijke dienstverlening bij ABN Amro, en als adviseur betrokken bij enkele payrollbedrijven, vinden investeerders de markt interessant vanwege zijn extreme fragmentatie. ‘Daar kun je met een kapitaalinjectie een bepalende slag in slaan.’ Toch vindt Mesters de consolidatie een ‘zwaktebod’. Mesters: ‘Payrolling is een economy of scale: als je je administratieve proces goed ingericht hebt, dan bepaalt je volume je winst. Je volume kun je vergroten met overnames.’ Het probleem is volgens Mesters de margedruk in de payrollmarkt. De brutomarge in payrolling daalde afgelopen jaren met een procentpunt per jaar, bevestigde een payrollondernemer die we voor dit artikel spraken. Mesters De belangstelling van deze investeringsmaatschappijen voor payrollbedrijven is opmerkelijk: de kasstroom van een modale payroller is weliswaar bijzonder hoog,  maar de marges zijn laag en dalende’.

Ondanks de onstuimige groei, ligt de rol van payrolling in de arbeidsmarkt nog niet vast. Enerzijds concurreren payrollingbedrijven met traditionele arbeidsbemiddelaars zoals uitzendbureaus en detacheerders, anderzijds werken ze ook vaker samen met precies die bedrijven. Er zijn payrollers, zoals Tentoo, met proposities voor de ontzorging van zzp’ers, die zich daarmee bewegen in de markt van contractbeheerders, brokers en zogeheten managed service providers. En dan is er nog het onderscheid tussen payrollingbedrijven met eigen software en partijen die software van buiten betrekken. De consolidatie wordt niet alleen door commoditisering aangedreven, maar ook door een drang tot specialisatie, aldus Mesters. ‘Sommige payrollers maken zich met hun overnames nieuwe vaardigheden eigen. Die ontwikkelen nieuwe diensten, bijvoorbeeld voor de terugdringing van ziekteverzuim. Daarmee krijg je als payroller toegang tot andere sectoren, met hopelijk hogere winstmarges.’

Risico’s

En dan zijn er nog politiek risico’s. Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is uitgesproken sceptisch over payrolling, dat volgens hem door bedrijven te vaak wordt ingezet om de arbeidsrechten van vaste werknemers in te ruilen tegen minder gunstige voorwaarden bij een payrollorganisatie. Asscher wil die rechten gelijktrekken en zou dat kunnen realiseren met wettelijke inperkingen van payrolling. Hij ontmoedigde overheidsorganisaties al in het gebruik van payrolling. Volgens voorzitter Claes van de branchevereniging van payrollingorganisaties, de VPO, is de politieke onzekerheid een risico voor de markt. Een verbod op payrolling voorziet Claes niet. ‘De wet- en regelgeving zijn zo complex en de naleving daarvan zo intensief dat het ontzorgen van mkb ondernemers enorme kansen biedt. Er is dus een aantrekkingskracht van payrollbedrijven die minder transparantie nastreven, wat een negatieve uitstraling op de markt heeft. Dat verziekt de markt.’

Goede toekomst

Maar volgens Schaap van Payper is de ‘flexibilisering in de arbeidsmarkt niet tegen te houden’. Schaap vindt de winstmarges op de huidige dienstverlening niet laag, maar merkt wel dat ze afnemen. ‘Misschien is het de vraag wat wij als sector nu echt bieden? Misschien zijn de marges op payroll nog wel te hoog, of wordt er nog niet voldoende voor geboden?’ Schaap ziet een toekomst waarin de markt van payrollers meer door de vraag van werknemers wordt gedreven. Ook Van de Ven is optimistisch. Zelfs als payrolling verboden wordt, dan zouden de meeste bedrijven zich direct omvormen tot uitzendbureaus. ‘Payrolling is juridisch gezien niets anders dan uitzenden minus de werving en selectie. Als vandaag een verbod van kracht wordt, dan is er niets wat payrollers tegenhoudt om morgen aan werving en selectie te beginnen. Dan worden het vanzelf uitzendbureaus.’ Maar dat ziet Van de Ven niet gebeuren: ‘Minister Asscher heeft beloofd dat hij payrolling niet verbieden zal. Voor hoogwaardige payroll is een goede toekomst weggelegd.’

Zelf een bedrijf (gedeeltelijk) overnemen? Bekijk hier het complete aanbod op Brookz.

Redactie team, Brookz

De redactie van Brookz bestaat uit een team van deskundige en ervaren auteurs op het gebied van bedrijfsovername, groei en financiering. De redactie is onafhankelijk en schrijft objectief over nieuws, trends en ontwikkelingen in de Nederlandse overnamemarkt. 

artikel delen