Rolf Metz, Ecart | 2017 M03 16

Als participatiemaatschappij hebben wij positieve ervaringen met bedrijven waarin het management participeert.

Financiële medewerkersparticipatie is één van de instrumenten waarmee de ondernemer de betrokkenheid en performance van medewerkers kan bevorderen. Een participatievorm met de meeste impact is het aandeelhouderschap. Hiermee verwerft de medewerker een belang, zeggenschap èn de verantwoordelijkheden die daarmee gepaard gaan.  

Medewerkersparticipatie

Wetenschappers en mensen uit het bedrijfsleven signaleren dat een toenemend aantal bedrijven belemmerd wordt in de bedrijfsvoering vanwege een tekort aan gekwalificeerd personeel. Personeelsschaarste - zeker als het gaat om vakbekwame professionals - vormt een obstakel voor de continuïteit en groei van een onderneming. Om toch de juiste mensen aan te trekken en duurzaam aan het bedrijf te binden, zal een ondernemer middelen moeten aangrijpen om zich ten opzichte van zijn concullega’s als meest aantrekkelijke werkgever te kwalificeren. Het ligt dan voor de hand om de nuance te zoeken in aantrekkelijke en onderscheidende secundaire arbeidsvoorwaarden.

In dit kader wint financiële medewerkersparticipatie aan populariteit. Afgezien van winstdeling, de meest voorkomende variant, kan de werkgever zijn medewerkers in de gelegenheid stellen om toe te treden als aandeelhouder. Hij heeft dan de keuze uit een drietal varianten.

  1. Bij certificaten van aandelen worden aandelen overgedragen aan een stichting administratiekantoor (STAK), die op haar beurt de certificaten uitgeeft aan (een selectief aantal) medewerkers. Het stemrecht ligt bij de stichting en wordt meestal uitgeoefend door de directie. Het financieel recht - dividenduitkeringen en effecten van koersschommelingen - ligt bij de certificaathouders.
     
  2. De call-optie, een tweede variant, verschaft de medewerker het recht (maar niet de plicht) om binnen een bepaalde looptijd aandelen te verkopen tegen een vooraf vastgestelde koers. Is de waarde te laag, dan kan de medewerker uitoefening van de optie uitstellen tot de waarde is gestegen. De call-optie is complex en leent zich minder goed voor niet-beursgenoteerde bedrijven. Vanuit fiscaal oogpunt is het tegenwoordig een minder aantrekkelijk instrument voor medewerkers.
     
  3. Tot slot is er de variant waarbij de werkgever zijn medewerkers aandelen in het bedrijf laat kopen. Afhankelijk van de afspraken hierover, gaat het medeaandeelhouderschap gepaard met rechten (financieel recht, stemrecht, toegang tot de AVA, spreekrecht en informatierecht), plichten en risico’s. Zijn/haar investering kan immers verloren gaan, wanneer de onderneming in slecht weer belandt.

Weet waar je aan begint

Bedrijven die financiële medewerkersparticipatie toepassen, ervaren dat dit de motivatie, betrokkenheid en productiviteit van medewerkers ten goede komt. De varianten waarbij medewerkers medeaandeelhouder worden, hebben een zekere mate van bindkracht. Als een medewerker toch vertrekt, kan het bedrijf de aandelen terugkopen en overdragen aan (de) nieuwkomer(s).

Kiest de ondernemer voor deze participatievorm, dan moet hij zich realiseren dat de opbouw, structurering en het onderhoud (waaronder de waarderingsmethodiek) vrij veel tijd, aandacht en geld opeisen. Doordat het belang dat medewerkers gezamenlijk verwerven veelal beperkt is, worden deze kosten nauwelijks gecompenseerd door de toestroom van extra werkkapitaal.

Selectieve toepassing

Vanuit die optiek kan de ondernemer overwegen om niet te kiezen voor een bedrijfsbreed participatieplan, maar in plaats daarvan een selectief aantal functionarissen te laten participeren. Hierdoor ontstaat er een systeem dat doelmatig is, maar minder complex. Als selectiecriterium kan de ondernemer denken aan de mensen die een sleutelpositie innemen in de onderneming en beschikken over de vereiste kennis, ambitie en talenten om de onderneming verder te brengen.

Positieve ervaringen

Als participatiemaatschappij hebben wij positieve ervaringen met bedrijven waarin het management participeert. Daar waar het management tevens aandeelhouder is, zien wij verbeterde bedrijfsprestaties en een solide management-commitment. Een manager die een aandelenbelang en medezeggenschap heeft, ontwikkelt zich tot mede-ondernemer. Hij deelt immers niet alleen in de successen van de onderneming, maar dient ook bij slecht weer (financiële) verantwoordelijkheid te nemen. Hierdoor wordt hij/zij zich meer bewust van de kansen en risico’s en de mogelijke gevolgen daarvan voor de onderneming waar hij deel van uitmaakt. 

Rolf Metz, Ecart

Rolf Metz trad in 2000 in dienst als investment manager bij participatiemaatschappij Écart Invest. In 2006 werd hij benoemd tot directeur. Hij is sinds december 2009 bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP).

artikel delen

Snel en succesvol uw bedrijf verkopen?

Anoniem je bedrijf verkopen via Brookz

Plaats een anoniem verkoopprofiel op Brookz en bereik in korte tijd meer dan 20.000 potentiële kopers!