Continuïteit is een gedeelde zorg

Rolf Metz, Ecart | May 28, 2015

Een ondernemer die verzaakt om zijn opvolging goed te regelen weet dat zijn bedrijf uiteindelijk stuurloos ten onder gaat. Toch zijn veel MKB-ondernemingen op het vertrek van de directeur-grootaandeelhouder niet voorbereid en draait de bedrijfsoverdracht uit op een fiasco.

Door vooraf helderheid te creëren over aandelenbelang en zeggenschap, kunnen problemen worden voorkomen.

Veel mislukte overdrachten

Onderzoek van het Kenniscentrum Innovatie & Business van de Hogeschool Utrecht wijst uit dat veel MKB-ondernemers niet tijdig hebben gezorgd voor een opvolger die de regie overneemt. Het is een alarmerende tendens met verstrekkende gevolgen. Door mislukte bedrijfsoverdrachten is sinds 2011 het werkgelegenheidsverlies verdubbeld en de omzetderving en kapitaalvernietiging verviervoudigd.

Daar waar de bedrijfsovernames zijn mislukt werd het nieuwe management niet of nauwelijks begeleid, was er gebrek aan financieringsmogelijkheden en/of nam de ondernemer op een (te) hoge leeftijd afscheid. In dit kader is de 'Tijdig starten met stoppen' campagne van MKB Nederland een welkom initiatief. Wat wel opvalt is dat deze campagne ervan uitgaat dat het vooral de koper is die de continuïteit van het bedrijf waarborgt. Het belang dat de verkopende partij hecht aan het voortbestaan van de onderneming blijft onderbelicht.

Continuïteit staat voorop

Onze ervaring is dat de oprichter-grootaandeelhouder die vertrekt veel waarde hecht aan de bedrijfscontinuïteit na overdracht. Een eerste overweging die speelt is de werkzekerheid van de medewerkers waarmee hij vaak een hechte band heeft opgebouwd. Exemplarisch zijn de woorden van een DGA die afscheid nam: “Ik wil met een gerust hart boodschappen kunnen doen in het dorp”. Maar zijn emoties betreffen ook het bedrijf. De ondernemer is trots op hetgeen hij eigenhandig heeft opgebouwd en ziet graag dat zijn bedrijf een voorspoedige toekomst tegemoet gaat. De kopende partij mag er misschien een goede prijs voor willen betalen, maar geld is zelden een compensatie voor de teloorgang van een bedrijf.

Afgezien daarvan spelen materiële overwegingen een rol, want in veel gevallen houdt de oud-eigenaar nog een financieel belang bij de onderneming. Werknemers maar ook klanten en leveranciers ervaren dit als positief. Al is het maar vanuit de perceptie dat met het vertrek van de directeur, niet ook zijn knowhow verloren gaat.

Spanningen

Niettemin leert de praktijk dat de financiële betrokkenheid van de oud-eigenaar spanningen oproept of zelfs tot een patstelling kan leiden, doordat partijen onvoldoende vertrouwen hebben in elkaars competenties of intenties. De koper is niet bij machte om zo’n impasse te doorbreken, omdat hij een volledige bedrijfsovername vaak niet kan bekostigen. De verkopende ondernemer zit eveneens gevangen. Hij heeft nog een flink financieel belang bij de onderneming, maar ziet er niets in om - met het oog op zijn leeftijd of gegeven andere ambities - zijn vroegere directiefunctie weer op te pakken.

Rol participatiemaatschappij

Door bij de transactie een participatiemaatschappij te betrekken, kan men dit soort problemen voorkomen: de verkoper kan een groter deel van zijn aandelenbelang te gelde maken, terwijl de koper voldoende zeggenschap krijgt over de onderneming. Ondernemers dienen zich hierbij te realiseren dat participatiemaatschappijen verschillende werkwijzen hanteren. In een aantal gevallen koopt de participatiemaatschappij slechts een deel van de aandelen en moet de verkoper nog enkele jaren aanblijven om vervolgens gelijktijdig met de participatiemaatschappij zijn belang te verkopen.

De oud-eigenaar is met zo’n constructie niet altijd gediend. Hij wil immers na verkoop vrij zijn om de nieuwe levensfase naar eigen inzicht in te vullen. Reden waarom het onze voorkeur heeft om bij bedrijfsoverdrachten de oud-eigenaar grotendeels uit te kopen en het roer over te geven aan het nieuwe management. De duidelijkheid die zodoende ontstaat komt de betrokkenheid van het nieuwe management alsook de bedrijfscontinuïteit ten goede.

Zelf uw bedrijf (gedeeltelijk) verkopen? Klik hier voor meer informatie over het verkopen van uw bedrijf. 

Rolf Metz, Ecart

Rolf Metz trad in 2000 in dienst als investment manager bij participatiemaatschappij Écart Invest. In 2006 werd hij benoemd tot directeur. Hij is sinds december 2009 bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP).

artikel delen


Nieuwste bedrijven te koop ontvangen?

Inschrijving Brookz nieuwsbrief
Schrijf je in voor de Brookz nieuwsbrief en ontvang tweemaal per week het nieuwste bedrijvenaanbod in je inbox!
 




Reden interesse