Redactie team, Brookz | June 6, 2016

Er zijn de afgelopen jaren voor MKB-ondernemers tientallen nieuwe geldverstrekkers bijgekomen en stapelfinanciering is de nieuwe norm. Maar wie gaat de regie voeren en hoe worden de risico's verdeeld? Banken pikken alle zekerheden in en schuiven het risicodragende deel door naar derden.

Banken, die zijn er niet om u te helpen. U bent er voor de bank om zoveel mogelijk geld aan te verdienen. Ook andere investeerders en geldschieters hebben maar één doel: en dat is om zelf zoveel mogelijk winst te maken.’ Met deze waarschuwende woorden begint Michiel Werkman het introductiefilmpje op de website van zijn bedrijf INSPARCO, een financieel advieskantoor voor MKBondernemers. Werkman is voormalig zakelijk bankier (o.a. Rabobank en ABN AMRO) en staat ondernemers bij in hun onderhandelingen met de bank over bestaande of nieuwe financieringen.

Op zoek naar financiering voor uw onderneming? Via Brookz vindt u financiering.

Maar zeker bij die nieuwe kredietaanvragen van 50.000 euro tot 2,5 ton, blijven de banken het liefst weg. Werkman: ‘Dat is domweg niet rendabel voor banken. Eventueel financieren zij nog wel bestaande relaties met een reeds een lopende financiering, maar niet of nauwelijks nieuwe klanten. Van 500.000 euro tot 1 miljoen euro zijn banken nog wel in de markt, maar veelal alleen met gestandaardiseerde producten via geautomatiseerde systemen.’ En ook dan is bijvoorbeeld de branche vaak bepalend of een nieuwe kredietaanvraag groen licht krijgt. Werkman: ‘Voor detailhandel, horeca en zand & stenen staan de deuren bijvoorbeeld niet wagenwijd open, om het maar eens voorzichtig uit te drukken.’

Stapelfinanciering

Het afkicken van bancair krediet is een moeizaam proces. Voor de meeste ondernemers is de bank nog steeds de eerste keus (en soms de enige optie) als er financiering gezocht wordt. Wel wordt bancaire financiering aangevuld met kapitaal uit andere bronnen. ‘Gestapelde financiering is op dit moment de norm,’ weet Robert Claassen, van het bancaire advieskantoor Claassen, Moolenbeek en Partners. ‘Eigenlijk doen we dit al vanaf 1983, het jaar dat we zijn opgericht.

Toen was het vooral factoring of lease dat in combinatie met bancair krediet werd ingezet. Nu zie je dat nieuwe financieringsvormen als crowdfunding, MKB-obligaties, Kredietunies en informal investors er bij zijn gekomen.’ Met al die nieuwe partijen op de markt is het ophalen van financiering voor de gemiddelde MKB-ondernemers er niet eenvoudiger op geworden, Claasen: ‘Die ziet door de bomen het bos niet meer. Elke partij heeft weer zijn eigen wensen en voorwaarden, het is niet te doen om dat allemaal bij te houden.’

Risicoverdeling

Ook voor Michiel Werkman is stapelfinanciering geen nieuw fenomeen. Werkman: ‘In het corporate marktsegment werken banken bij grote financieringen bijna altijd in een consortium. Een deelnemende bank – de regievoerder – behartigt dan de belangen van alle consortiumleden en bewaakt hun risico’s ten opzichte van de kredietnemer. Afgezien van de absolute omvang van ieders aandeel in de cofinanciering zijn de risicoposities van elke financier min of meer vergelijkbaar.’

En precies dat laatst punt is zijn grote bezwaar tegen stapelfinanciering in het MKB, waar volgens hem de risico’s juist niet eerlijk verdeeld zijn. Werkman: ‘In het MKB trekt de huisbankier alle beschikbare zekerheden zoveel mogelijk naar zich toe. In de praktijk hebben de alternatieve financiers bij hun aanvullende kredietoplossingen te maken met banken die zelf nauwelijks tot financieren bereid zijn. Dat betekent dat de nieuwe aanbieders vrijwel uitsluitend bedrijfskrediet kunnen verlenen met een gemiddeld (te) hoog risicoprofiel. In elk geval veel hoger dan dat bij de banken.’

Dominant

Hoewel er door de nieuwe geldverstrekkers wel enige beweging is gekomen op de markt voor MKB-kredietverlening is het resultaat in de praktijk nog nauwelijks zichtbaar. Arno Leeuwenburgh, van advieskantoor Turnpoint Finance uit Rotterdam, ziet dat banken wel aan het voorsorteren zijn op een nieuwe realiteit, maar voorlopig nog weinig haast hebben. Leeuwenburgh: ‘Wat je bij de drie grootbanken op dit moment ziet is vooral bezuinigen met de kaasschaafmethode: meer doen met minder mensen.

Waar vroeger een accountmanager zo’n 30 tot 50 klanten onder zijn hoede had zijn het er nu zo’n 100. Daarnaast proberen ze zoveel mogelijk de processen te standaardiseren en te automatiseren om de kosten te drukken.’ Ook Robert Claassen ziet ondanks de komst van nieuwe geldverstrekkende partijen nog geen grote verschuiving. Claassen: ‘De banken zijn nog steeds dominant. Vorig jaar werd er een recordbedrag van 100 miljoen euro met crowdfunding opgehaald. Een mooi bedrag, maar vergeleken met de 300 miljard euro die de banken bij het MKB hebben uitstaan, is het natuurlijk helemaal niks.’

Ingewikkeld

Een belangrijk knelpunt voor de financieringsmarkt in de nabije toekomst is wie de regierol gaat vervullen. Werkman: ‘Banken promoten steeds enthousiaster de nieuwe alternatieve kredietvormen onder hun klanten. Maar zij proberen ook bij financiering met derden de regierol naar zich toe te trekken. Daarbij houden ze het risicodragende gedeelte van financieringen zoveel mogelijk buiten de deur. Anders dan bij financieren via consortia of via dochtermaatschappijen is op deze manier natuurlijk geen of onvoldoende sprake van werkelijk samen optrekken.

Laat staan van het met elkaar delen van risico, rendement en zekerheid.’ Ook Robert Claassen ziet dat er op dit moment tussen de verschillende geldverstrekkers een strijd gaande is om de verdeling van risico’s, ratio’s en zekerheden. Claassen: ‘Banken beschikken in principe over de meeste kennis, informatie, expertise en zekerheden. De risico’s leggen ze bewust hoofdzakelijk op het bordje van de co-financiers.’ Een gebrek aan een duidelijke regisseur kan volgens Leeuwenburgh bij een stapelfinancieringsconstructie tot serieuze problemen leiden.

Leeuwenburgh: ‘Het is soms best ingewikkeld. Wat doe je bijvoorbeeld als een bedrijf even niet aan zijn rente en aflossingsverplichtingen kan voldoen? Als een van de geldverstrekkers dan besluit om zijn lening op te vragen, komt de druk volledig bij de andere financiers te liggen, of gaat het bedrijf onderuit. Als de bank dan ook nog zijn zekerheden te gelde gaat maken hebben de andere financiers het nakijken.’

Regierol

Zowel Leeuwenburgh als Werkman denken dat het onvermijdelijk is dat de banken uiteindelijk die regierol naar zich toe gaan trekken. Leeuwenburgh: ‘Accountants zouden het ook kunnen, maar ik denk dat de banken vanuit hun positie toch het beste gepositioneerd zijn.’ Werkman: ‘Banken hebben toegang tot alle cijfers, informatie, expertise en zekerheden. Daar is bijna niet tegen op te boksen.’

Redactie team, Brookz

De redactie van Brookz bestaat uit een team van deskundige en ervaren auteurs op het gebied van bedrijfsovername, groei en financiering. De redactie is onafhankelijk en schrijft objectief over nieuws, trends en ontwikkelingen in de Nederlandse overnamemarkt. 

artikel delen

Snel en succesvol uw bedrijf verkopen?

Anoniem je bedrijf verkopen via Brookz

Plaats een anoniem verkoopprofiel op Brookz en bereik in korte tijd meer dan 20.000 potentiële kopers!