Overnamefinanciering in de MKB markt

Friso Kuipers, AenF Partners | December 29, 2016

Overnamefinanciering is maatwerk. Elke deal vraagt om haar specifieke aanpak. Daarbij is het steeds vaker noodzakelijk om te kijken naar een meer gestapelde financieringsstructuur.

Het regelen van financiering voor de overname van een MKB onderneming brengt veelal specifieke uitdagingen met zich mee. MKB ondernemers ervaren het verkrijgen van bancaire financiering vaak als lastig. Hier is een aantal redenen voor aan te wijzen. Zo is er in het MKB vaak geen verplichting tot controle van de jaarrekening, dit maakt het aanleveren van betrouwbare financiële informatie moeilijker. Ten tweede komt het vaak voor dat de persoonlijke financiële situatie van de DGA sterk met de onderneming is verweven. Ook is de winstgevendheid van MKB ondernemingen volatieler.

Banken gebruiken verschillende mechanismen om deze risico’s tussen kredietgever en kredietnemer in lijn te brengen. De meest gebruikte methoden zijn:

  • Meer garantiekapitaal van de kredietnemers.
  • Het verstrekken van zekerheden aan de bank. Dit houdt in dat de bank eigendom krijgt van bepaalde activa in het geval van wanbetaling.
  • Kredietgaranties of persoonlijke borg.
  • Lening convenanten.

Daarnaast is het gebruikelijk dat, gedurende de looptijd van het krediet, actuele financiële informatie wordt verstrekt en dat bepaalde risicoverzekeringen worden afgesloten door de kredietnemer. Aanvullend worden nog afspraken gemaakt over specifieke situaties zoals: verandering in het management, fusie of overnames, aantrekken van extra financiering en het uitkeren van dividend.

In de post-crisis-omgeving, blijft bancaire financiering voor overnames in het MKB een must. Banken hebben echter te maken met steeds strenger wordende kapitaaleisen. Beleidsmakers hebben dan ook verschillende opties geïntroduceerd die gericht zijn op het, kunnen blijven, faciliteren van bancaire financiering. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het borgstellingskrediet of de faciliteit Garantie Ondernemersfinanciering. Omdat banken genoodzaakt zijn conservatiever te financieren is het steeds vaker nodig om te kijken naar een meer gestapelde financieringsstructuur.

Alternatieve financieringsvormen

Traditionele schuldfinanciering is gestoeld op laag risico (voor de bank) en laag rendement. Daarom is de bank op zoek naar het volgende profiel: vertrouwen in de ondernemer, stabiele cash flow, bescheiden groei, gevestigde business modellen, en de toegang tot onderpand of garanties. Een MKB overnamefinanciering voldoet regelmatig niet volledig aan dit plaatje.

Verschillende alternatieve financiers vullen de resterende behoefte steeds vaker in. Aan het ene uiteinde van het risico/rendement spectrum heb je asset based lending. Hierbij wordt niet gekeken naar de kredietwaardigheid van de onderneming an sich maar naar de waarde dat een bepaald actief vertegenwoordigt. Deze vorm van financiering houdt nauw verband met de liquidatiewaarde van het betreffende actief.

Aan de andere kant van het risico / rendement spectrum zijn er financieringsvormen voor een financier die hogere risico’s wil aanvaarden voor een hoger rendement. Denk hierbij aan crowd funding of hybride instrumenten, zoals mezzanine. Deze laatste vormt een brug tussen de traditionele bankschuld en puur eigen vermogen. Aandelen gerelateerde financieringsvormen, zoals private equity en gespecialiseerde platforms voor MKB beursnotering, verschaffen kapitaal aan de op groei gerichte MKB ondernemingen.

Praktijk

In de praktijk zien we een grote diversiteit aan financieringsvormen. Waarbij naast de bank en alternatieve financiers, óók de verkoper een steeds belangrijkere rol inneemt. De verkoper verstrekt bij een transactie geregeld een (bij de bank achtergestelde) lening. Verder komt het ook voor dat een gedeelte van de koopsom afhankelijk is van toekomstige parameters (earn-out). 

De onderstaande grafiek geeft inzicht in de verschillende financieringsconstructies waarmee wij de afgelopen jaren hebben gewerkt.   

Uitsplitsing financieringsvormen

Overnamefinanciering is maatwerk. Elke deal vraagt om haar specifieke aanpak. Een overnameadviseur kan met zijn netwerk en kennis een belangrijke rol spelen in het “stapelen” van de verschillende financieringsvormen en het vinden van de juiste mix om de risico/rendement verhouding voor de koper zo gunstig mogelijk in te kleden.

Friso Kuipers, AenF Partners

Friso Kuipers is directeur bij AenF Partners en is al bijna 15 jaar actief in het vak van fusies en overnames. Friso houdt zich bezig met alle fases binnen het fusie- en overnameproces, van strategische en financiële analyses tot waardebepalingen en onderhandelingen.

artikel delen

Snel en succesvol uw bedrijf verkopen?

Anoniem je bedrijf verkopen via Brookz

Plaats een anoniem verkoopprofiel op Brookz en bereik in korte tijd meer dan 20.000 potentiële kopers!