Redactie team, Brookz | October 13, 2015

Wout van der Wijk verkocht dit jaar IENS-Seatme aan de Amerikaanse e-commercegigant Tripadvisor. Ondernemen en investeren zijn voor hem hetzelfde: hij deinst er niet voor terug zelf de teugels van een bedrijf in handen te nemen.

Wout van der Wijk (47)

Richtte met compagnon Kees de Jong in 1993 het Nederlandse marktonderzoeksbureau Blauw op. Met de Europese spinoff Bloomerce ontwikkelden Van der Wijk en De Jong een online netwerk voor deelnemers aan internetsurveys. Bloomerce werd in 2004 verkocht aan het Amerikaanse marktonderzoeksbedijf SSI. Met De Jong is Van der Wijk eigenaar van investeringsbedrijf Booming Business Initiatives (BBI Group) in Rotterdam en bezit naast een meerderheidsbelang in Blauw ook investeringen in callcenteronderneming Global Data Collection Company en softwarebedrijf Intellex. Vorig jaar verkocht BBI Group zijn resterende belang in verkeersbordenproducent AGMI. Daarnaast is Van der Wijk zelfstandig investeerder in producent van textielprinters Hollanders Printing Systems en in Inspiratie op Locatie, een boekingswebsite voor vergaderlocaties. Tot mei dit jaar is Van der Wijk directeur van horeca-ecommercebedrijf IENS-Seatme, dat begin dit jaar is verkocht aan het Amerikaanse TripAdvisor.

Zelf participeren in een bedrijf? Bekijk hier het aanbod op Brookz

Bedrijfsverkoop

Hoeveel de verkoop van horeca-ecommercebedrijf IENS-Seatme heeft opgebracht, mag Wout van der Wijk niet kwijt. Maar dat de Amerikaanse koper Tripadvisor de restaurantwebsite voor 10 miljoen euro zou hebben gekocht, zoals de Volkskrant berichtte, slaat volgens hem ‘nergens op’. Een succesvolle deal was het wel, vindt Van der Wijk, die zijn belang van ruim 20 procent in januari verzilverde. De afronding van het avontuur, de onderhandelingen die tot de verkoop van het bedrijf leidden, duurde overigens slechts 6 weken.


Dat Van der Wijk weinig tijd nodig heeft voor het nemen van besluiten, gold al eerder in zijn leven. De vier opleidingen die hij vanaf zijn achttiende levensjaar aanving, brak hij alle af. Het ondernemerschap – hij richtte als 23-jarige samen met studiegenoot Kees de Jong marktonderzoeksbureau Blauw op – was de oogst van zijn onafgemaakte studies en vormde tevens de opmaat voor zijn loopbaan als investeerder. Een van de werknemers van Blauw tuigde in 1997 het internetbedrijf Yournews op, waarvan Van der Wijk met zijn compagnon De Jong een meerderheidsbelang bezat. Nadat grote investeerders als ABN AMRO en Roel Pieper instapten, verwaterde hun belang tot 0,3 procent, pal voordat het bedrijfje met de internetbubbel uiteenspatte. Op het hoogtepunt wees hij een aanbod om voor 2,5 miljoen gulden uit te stappen af – ‘een aalmoes’, oordeelde Van der Wijk destijds. Even later ging Yournews failliet. De netto-opbrengst van het avontuur? ‘Minus 180.000 gulden.’


Leerzaam was het wel om te falen. Als investeerder – of als ondernemer, voor Van der Wijk is het onderscheid tussen beide rollen slechts detail – is hij er wijzer van geworden. In dezelfde periode verkochten Van der Wijk en studievriend De Jong hun wel succesvolle dochterbedrijf Bloomerce, dat voor marktonderzoeksbureaus online surveys over heel Europa uitvoerde.

Investeren in bedrijven

Sindsdien is Van der Wijk investeerder. Eerst in vastgoed, maar, toen hem dat niet beviel, ook in ondernemers. Dat doet hij deels samen met De Jong, en dan vooral in bedrijven waarvan beide heren de ondernemer goed kennen. ‘Eenderde van mijn jaarclub werkt bij ons’, lacht hij. ‘We houden onze investeringen graag dichtbij.’ Dichtbij betekent desnoods dat Van der Wijk zelf in de directie plaatsneemt, zoals bij Seatme in 2010 gebeurde. Voor de investeerder Van der Wijk is de ondernemer Van der Wijk onmisbaar. ‘Als ik niet in de directie was gaan zitten, wat het gewoon failliet gegaan.’


Waarom denkt u dat?
‘De horeca is toch echt een taaie markt. De grootste concurrent destijds, Couverts, is niet voor niets omgevallen en vervolgens overgenomen door RTL.’


Wat zag u in Seatme toen u besloot te investeren?
‘Seatme bood een compleet systeem voor de restaurantreserveringen. Voor maar vijf tientjes per maand was dat geregeld en dan kreeg je er ook nog meer gasten bij. Ik kende als ondernemer alleen de licentie die je voor Microsoft Office betaalt. Die kost al duizend per jaar, en dan heb je alleen nog maar zoiets banaals als Word en Excel. Ik dacht: het moet toch mogelijk zijn om er in een jaar tijd meer dan 1.000 klanten voor te vinden. Dat had ik mis. Na één jaar keihard werken waren het er 400. De horecabranche is conservatiever dan ik dacht.’


Omschrijf de gemiddelde horecaondernemer eens.
‘Dat is bijzonder volk, ontzettend horkerig! Ik dacht: die jongens zitten in de gastvrijheidsindustrie, en weten dus alles van vriendelijkheid en aardig zijn. Nou, het tegendeel is waar. Als iets goed is, hoor je niets, maar als iets niet goed is, zet dan maar je helm op!’


Moet je als investeerder enige affiniteit hebben met de markt van een bedrijf waarin je investeert?
‘Ik investeer in bedrijven die producten of diensten leveren die ik zelf leuk vind. Ik moet er iets in zien, iets creatiefs aan kunnen toevoegen of er een verbeterslag in ontdekken. Van de kracht van de fusie van IENS en Seatme die we in 2012 voltrokken, zag ik bijvoorbeeld al snel de voordelen. En bij verkeersbordenproducten AGMI, waarin Kees en ik 30 procent van de aandelen bezaten zag ik ook de potentie. Daar werken techneuten die echte producten maken; prachtig vind ik dat. Ook nu ben ik me aan het verdiepen in hele uiteenlopende bedrijven. Daar zit ook een technologisch bedrijf bij, met startuptrekjes. Bij dat soort bedrijven, die in hele dynamische markten actief zijn, wil ik het liefst een hoge mate van betrokkenheid hebben. Want op papier kan het er heel goed uitzien, maar het kan op honderd manieren anders lopen dan volgens plan.’


Hoe bepaalde u wat een goede prijs was voor de verkoop van IENS-Seatme?
‘We zijn zelf de markt op gegaan met het bedrijf. We wisten dat het voornaamste wat we in de aanbieding hadden marktaandeel in Nederland was. We vroegen Holland Corporate Finance daarom om de internationale markt te benaderen. Een bedrijf als IENS-Seatme is over de grens meer waard dan binnen Nederland.’


Hoeveel partijen heeft u gesproken?
‘Drie. Ik mag niet zeggen welke. Met één partij hebben we lang gesproken. Tijdens de exclusieve periode met die partij reageerde TripAdvisor; vrij laat dus. Blijkbaar was ons dossier onder een stapel terecht gekomen. Wij hebben ze laten weten dat wij heel graag in gesprek wilden en snel zouden kunnen schakelen. Toen de exclusieve periode afliep, hebben we die niet verlengd, om eerst met TripAdvisor te kunnen spreken. Het was duidelijk dat TripAdvisor snel met een goed bod moest komen. Dat gebeurde en toen is het in zes weken geregeld.’


Hoe kijkt u op die zes weken terug?
‘Het was druk. Stressvol. Hectisch ook. We moesten heel veel informatie opleveren aan de koper. Tegelijk liep er een marketingactie met Albert Heijn, waardoor onze omzet in die weken verviervoudigde. En al die tijd was de afloop van de onderhandelingen onzeker. Dus ik heb ook nog mijn standaloneplan voor 2015 gemaakt, en zelfs alvast ingezet.’


U bent een voorbeeld van een ondernemer die from rags to riches is gegaan. Heef u ooit gedacht dat het slecht met u zou aflopen?
‘Jazeker! In de kerst van 1988 zag het er slecht voor mij uit. Ik was student in Rotterdam maar had mijn collegegeld niet betaald en mocht dus geen examens doen. Ik had bovendien vijfduizend gulden schuld, bij twee banken en bij vrienden. Bij mijn ouders hoefde ik na het stopzetten van mijn opleiding tot marine-officier niet meer om geld aan te kloppen. Ik kon nog net patat kopen. Ik dacht: Misschien moet ik maar opnieuw stoppen met studeren en aan de avond-heao gaan bijspijkeren. Ik zat rock bottom aan de grond.’


Hoe kwam het goed?
‘Na kerst werd ik gebeld door een kennis van mijn ouders die wist dat ik iets van boekhouding wist. Die was eigenaar van drie bedrijven. Hij zei: Ga maar naar de Kamer van Koophandel, want ik wil je niet op de loonlijst. Schrijf je maar in, en dan mag je de boekhouding doen. Stuur mij de facturen maar. Zo werd ik ondernemer, met mijn eigen boekhoudkantoortje.’


Was u snel uit de schulden?
‘Eind dat jaar had ik de boel op de rit. Ik wisselde nog eens van studie en ging bedrijfskunde doen. Daar kreeg ik met Kees de opdracht om marktonderzoek te doen en businessplannen te schrijven. Dat deed ik voor de bedrijven waarvoor ik de boekhouding deed. Dat leidde tot de start van marktonderzoeksbureau Blauw.’


Is de gedachte dat het mis zou lopen ooit nog door uw hoofd gegaan?
‘Daarna nooit meer! Ik heb sindsdien altijd een buffer. En ik vind dat je in staat moet zijn om zonder pijn je investeringen te kunnen afschrijven. En als de bank kredieten opeist, moet je in staat zijn om snel af te lossen.’


Hoe belangrijk zijn contractuele afspraken voor u als investeerder?
‘Mijn eerste ervaring met contractonderhandelingen was in de tijd dat YourNews elke negen maanden een nieuwe investeringsronde deed. Bij elk van die rondes kregen wij te maken met de juristen van grote investeerders. Dat was zo’n gedoe! Dan moesten wij tekenen en spraken we na kantoortijd in het Americain af met de advocaten van BakerMcKenzie. Dat leek een formaliteit, maar iedere keer was er weer een advocaat die een nieuwe clausule opwierp. En dan gingen ze weer in kamertjes apart om opnieuw te overleggen met hun klant of te bellen naar Amerika.’


Las u die contracten ook?
‘Ben je gek. Kees en ik waren daar alleen om te tekenen. We hebben twee keer meegemaakt dat we om half zeven ’s avonds zouden tekenen en dat dat pas om half acht ’s ochtends daadwerkelijk gebeurde.’


U heeft veel vertrouwen in mensen?
‘Ja. Dat is de prettigste manier van zaken doen. Ik heb in mijn hele ondernemerschap nog nooit een contract uit een la hoeven op te diepen om iets wat is afgesproken af te dwingen.’ U heeft vier studies gedaan, maar geen daarvan afgerond.


Ooit spijt van gehad?
‘Nooit. Het is niet zo dat ik niets aan mijn opleidingen heb gehad. Ik heb als beginnend accountant heel snel de opvallende patronen in een balans leren ontdekken. En van de studie bedrijfskunde heb ik veel kennis over marketing en statistiek direct kunnen toepassen in Blauw. Maar dat was allemaal met vallen en opstaan.’


Wat zou u anders hebben gedaan als u uw loopbaan nog eens over kon doen?
‘Nou… Kees en ik hebben de eerste tien jaar meer snelheid kunnen maken door meer werk te delegeren. Wij waren 21 jaar oud toen we begonnen, en deden de eerste tien jaar het meeste werk zelf. En misschien hadden we Bloomerce minder snel moeten verkopen. Ik denk dat we daarmee een veel beter rendement hadden kunnen halen.’


Waarom dacht u destijds wel dat het een goed moment was?
‘Bloomerce was razendsnel gegroeid. We hadden anderhalf miljoen mensen in Europa in ons surveybestand. Op dat moment kwamen er Amerikaanse partijen op de beurs, die allemaal aankondigden om met het geld dat ze ophaalden, Europa te veroveren. De ondergang van YourNews lag nog vers in ons geheugen meegemaakt en we dachten dat dit het moment was om onze investering vast te klikken.’


Een jaar later verzilverde u ook een groot deel van uw belang in Blauw. Waarom?
‘Ik was het marktonderzoeken doen een beetje beu. Ik heb daarvoor nog vestigingen in het Verenigd Koninkrijk en in Duitsland opgericht, maar de rek was eruit. We hebben 48 procent van de aandelen aan het management-team verkocht met een lening van de bank erin. Daarna ging ik leuke dingen doen.’ Er zijn ondernemers die één bedrijf gestaag verder uitbouwen.


Waarom past dat u niet?
‘Ik ben daar te onrustig voor. Ik ben geen grijze heer die graag vertelt hoe hij in zijn eigen sectortje naam heeft gemaakt. Zo wil ik niet eindigen.’


Hoe wel?
‘Ik heb wel lol aan het investeren op afstand. Dat blijf ik zeker doen. Maar ik vind het uiteindelijk leuker om meer, ietsje meer, betrokkenheid te hebben. Als ik zomaar iets op mijn pad tegenkom, waar ik mijn ziel en zaligheid in kan leggen, dan doe ik dat.’

Zelf participeren in een bedrijf? Bekijk hier het aanbod op Brookz

Redactie team, Brookz

De redactie van Brookz bestaat uit een team van deskundige en ervaren auteurs op het gebied van bedrijfsovername, groei en financiering. De redactie is onafhankelijk en schrijft objectief over nieuws, trends en ontwikkelingen in de Nederlandse overnamemarkt. 

artikel delen

Snel en succesvol uw bedrijf verkopen?

Anoniem je bedrijf verkopen via Brookz

Plaats een anoniem verkoopprofiel op Brookz en bereik in korte tijd meer dan 20.000 potentiële kopers!