Wie kijkt er terug op zijn businessplan?

Rolf Metz, Ecart | September 6, 2013

Ondernemers stellen een businessplan op om investeerders te overtuigen, maar laten het daarna links liggen. Een gemiste kans, want ongeacht of het businessplan is uitgekomen, is de evaluatie ervan waardevol.

Ondernemers stellen een businessplan op ter onderbouwing van een (investerings-)besluit. Vervolgens besteedt de ondernemer aan het businessplan geen aandacht meer. Toch is het uiterst nuttig om de aannames in het businessplan in latere fasen kritisch te beoordelen op hun geldigheid.

Businessplan

In onze praktijk is het beoordelen van businessplannen een dagelijkse activiteit. De ondernemer stelt het plan op om onder meer ons - investeerder - te overtuigen van de kansen die er liggen voor zijn/haar bedrijf. Analyses, resultaten en prognoses moeten de levensvatbaarheid van het product of dienst en de groeipotentie van de onderneming aannemelijk maken. De plannen gaan dan ook altijd uit van een groeiend aantal klanten en van omzet- en margerealisatie bij aanvaardbare kosten en kapitaalbeslag. Kortom, de toekomsttendensen en dus ook de rekenkundige uitkomst van het businessplan zijn in de regel positief.

De ondernemerspraktijk is echter weerbarstiger dan de theorie. Veel businessplannen stranden. Soms omdat de ondernemer niet toekomt aan de uitvoering ervan, soms ook blijkt de alledaagse realiteit haaks te staan op de verwachtingen. En tegelijk met de voorgenomen doelstellingen, verdwijnt vaak ook het businessplan in de vergetelheid. Dit omdat de ondernemer of organisatie doorgaans weinig behoefte heeft om terug te kijken op niet geslaagde initiatieven.

Regelmatige evaluatie

Hier ligt een gemiste kans. Ongeacht de vraag of het businessplan al dan niet ten uitvoer is gebracht, is de evaluatie ervan waardevol. Al is het maar om de lessons learned bewust op te pakken en te integreren in het strategische beleid van de onderneming. Voor een goede nabeschouwing moeten doelstellingen en aannames van het businessplan meetbaar en tijdgebonden zijn. Idealiter slaan de uitkomsten van het plan neer in een aantal kerncijfers waartegen de nabeschouwing kan plaatsvinden. Evalueer - per onderdeel - welke veronderstellingen en prognoses realistisch zijn gebleken, stel daar waar dit van toepassing is de verschillen vast en onderzoek de oorzaak van die verschillen.

Stap af van het idee dat een businessplan slechts tot doel heeft om derden te overtuigen, maar gebruik het als controle instrument. Maak de toetsing en evaluatie ervan tot een vast onderdeel van de planning & control cyclus. Dat wil zeggen, spiegel de voortgangsrapportages niet alleen aan het jaarbudget maar ook aan de aannames in het businessplan. Door kritisch te kijken naar de eigen eerder geformuleerde veronderstellingen voorkom je dat je vasthoudt aan oude denkpatronen en ontstaat er ruimte voor nieuwe inzichten en meer solide aannames.

Rolf Metz, Ecart

Rolf Metz trad in 2000 in dienst als investment manager bij participatiemaatschappij Écart Invest. In 2006 werd hij benoemd tot directeur. Hij is sinds december 2009 bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP).

artikel delen