Duur en reikwijdte non-concurrentiebeding

Monique Aykaz, Venture Lawyers | April 22, 2016

Ik hoor vaak dat een non-concurrentiebeding nooit langer dan 2 jaar geldig is. Maar is dat wel zo en waar is dit op gebaseerd?

De koper van een onderneming (de “doelvennootschap”) zal doorgaans willen voorkomen dat de verkoper na de transactie activiteiten gaat verrichten die concurreren met de doelvennootschap. De verkoper heeft immers grote kennis van de activiteiten van de doelvennootschap en relaties hangen veelal aan hem. Hij zou door het verrichten van concurrerende activiteiten aanzienlijke schade kunnen toebrengen aan de (winstgevendheid van) de doelvennootschap. Ter bescherming van zijn investering zal de koper daarom een non-concurrentiebeding in de koopovereenkomst willen opnemen.

Ik hoor vaak tijdens onderhandelingen dat de duur van een dergelijk non-concurrentiebeding nooit langer mag zijn dan 2 jaar. Maar is dat wel zo en waar is dit op gebaseerd?

Criteria toelaatbaarheid

Het mededingingsrecht bepaalt wat wel en wat niet toelaatbaar is op het gebied van concurrentiebeperking en verbiedt mededingingsbeperkende afspraken. De criteria voor de beoordeling van toelaatbaarheid van non-concurrentiebedingen in koopovereenkomsten zijn als volgt samen te vatten:

  1. Als met de transactie overdracht van goodwill én knowhow is gemoeid, is een looptijd van maximaal 3 jaar gerechtvaardigd;
  2. Wordt wel goodwill maar geen knowhow overgedragen, dan is een looptijd van maximaal 2 jaar gerechtvaardigd;
  3. In geografische zin geldt er een beperking tot het gebied waarin de doelvennootschap vóór de transactie actief was en voornemens was actief te worden, mits er reeds is geïnvesteerd in de voorbereidingen hiervan;
  4. Er geldt een beperking tot producten en diensten die de doelvennootschap aanbood ( en dus niet de koper zelf).

Sancties

De sanctie op overtreding hiervan is dat het non-concurrentiebeding dan integraal nietig is. Het beding wordt dus niet omgezet naar een beding dat wel toelaatbaar is. Dit is om te voorkomen dat partijen het non-concurrentiebeding dan bewust (te) ruim zullen formuleren, wetende dat zij altijd nog kunnen terugvallen op een afgezwakt non-concurrentiebeding. Een nauwkeurige formulering van het non-concurrentiebeding is dus zeer van belang.

Beperkingen

Het mededingingsrecht is echter pas van toepassing als partijen een zekere positie op de relevante markt hebben. Dat is vaak niet zo. Niet onder de reikwijdte van het mededingingsrecht vallen afspraken tussen “kleine” ondernemers (o.a. omzet gerelateerd). Beperkingen van de mededinging die rechtstreeks verband houden met – en noodzakelijk zijn voor – de totstandkoming van concentraties (waaronder overnames) zijn eveneens uitgezonderd op het verbod. Op het merendeel van de overnames is het mededingingsrecht dus niet van toepassing en speelt bovenstaande niet.

Dit betekent dat in veel gevallen het beginsel van contractsvrijheid (weer) geldt en partijen vrijelijk afspraken kunnen maken over het non-concurrentiebeding. Een non-concurrentiebeding van 5 jaar is dan in beginsel rechtsgeldig. Het is echter niet verstandig om te ver van voornoemde criteria af te wijken omdat rechters wel kunnen toetsen aan de criteria uit het mededingingsrecht in welk geval rechters het non-concurrentiebeding alsnog zouden kunnen beperken.

Altijd toetsen

Kortom, een toets of het mededingingsrecht überhaupt van toepassing is, verdient altijd aanbeveling bij het formuleren van een non-concurrentiebeding. Mogelijk dat een ruimer non-concurrentiebeding gewenst is dan op basis van voornoemde criteria uit het mededingingsrecht is toegestaan.

Monique Aykaz, Venture Lawyers

Monique Aykaz is advocaat bij Venture Laywers. Ze is gespecialiseerd in het opstellen van contracten op het gebied van fusie & overnames en het adviseren en procederen op het gebied van diverse ondernemingsrechtelijke aspecten.

artikel delen

Snel en succesvol uw bedrijf verkopen?

Anoniem je bedrijf verkopen via Brookz

Plaats een anoniem verkoopprofiel op Brookz en bereik in korte tijd meer dan 20.000 potentiële kopers!