Het herstel van de Nederlandse overnamemarkt heeft zich het afgelopen half jaar doorgezet. In de tweede helft van 2023 steeg het aantal verkooptransacties met 5% en liep de gemiddelde verkooprijs van een MKB-bedrijf op naar 4,75 keer de brutowinst.
Dit is een van de uitkomsten van de Overname Barometer, het periodieke onderzoek van de overnameplatforms Brookz en Dealsuite naar cijfers en trends in de Nederlandse overnamemarkt. Het onderzoek vond plaats onder 276 Nederlandse fusie & overname advieskantoren die zich richten op bedrijven met een omzet tussen 0,5 en 30 miljoen euro.
Teruggekeerd vertrouwen
Nu de rente inmiddels afvlakt en de inflatie lijkt te zijn beteugeld is ook het vertrouwen bij ondernemers en investeerders weer teruggekeerd. Vergeleken met H1-2023 steeg het aantal verkooptransacties in de afgelopen zes maanden met 5%.
Daarbij viel op dat er met name meer bedrijven met een grotere dealwaarde werden verkocht (dealwaarde <5 mln euro). Het aandeel transacties van bedrijven met een dealwaarde <2,5 mln euro daalde daarentegen van 63% naar 43%. De gemiddelde verkoopprijzen namen het afgelopen half jaar licht toe: gemiddeld werd voor een MKB-bedrijf 4,75 keer de brutowinst betaald, een stijging van 2%.
Vendor loan
Ondanks het toegenomen vertrouwen van ondernemers en investeerders zijn banken nog steeds voorzichtig met financieren. Daardoor is met name de component vendor loan (verkoperslening) steeds belangrijker geworden om een overnamefinanciering rond te krijgen. Vergeleken met vier jaar geleden is het aandeel van de vendor loan inmiddels gestegen van 75% naar 83%.
Volgens Floyd Plettenberg, CEO van Dealsuite, heeft dat meerdere oorzaken. ‘Een vendor loan geeft naar de bank allereerst een signaal van vertrouwen in de nieuwe eigenaar. Daardoor wil de bank ook weer meer financieren en kan de deal doorgang vinden. Daarnaast levert een achtergestelde lening tegen zegge 8% rente op dit moment drie keer zoveel op dan het geld op een spaarrekening zetten. Zo snijdt het mes aan meerdere kanten; een klassieke win/win-situatie.’
Vooruitzichten
In het verlengde van de herstelde overnamemarkt is ook de pijplijn bij de advieskantoren goed gevuld en zijn de vooruitzichten voor de eerste helft van 2024 overwegend positief. Bij ruim vier op de tien advieskantoren is het aantal opdrachten in hun portefeuille toegenomen met minimaal 10%. Daarnaast is een meerderheid van de ondervraagde adviseurs (72%) optimistisch over de vooruitzichten voor de komende 6 maanden met een 7,3 als rapportcijfer.
EBITDA-multiples per sector — H2-2023
| Sector |
Multiple H2-2023 |
Correctie t.o.v. H1-2023 |
| Softwareontwikkeling |
7,0 |
+0,2 |
| IT-dienstverlening |
6,4 |
−0,1 |
| Gezondheidszorg & Farmacie |
6,1 |
−0,1 |
| Agri & Food |
5,6 |
+0,1 |
| Groothandel |
5,3 |
— |
| E-commerce & Webshops |
5,1 |
— |
| Industrie & Productie |
5,0 |
+0,1 |
| Zakelijke dienstverlening |
4,8 |
−0,1 |
| Media, Reclame & Communicatie |
4,1 |
— |
| Bouw & Installatietechniek |
4,1 |
+0,2 |
| Automotive, Transport & Logistiek |
3,8 |
+0,1 |
| Horeca, Toerisme & Recreatie |
3,1 |
+0,2 |
| Detailhandel |
2,8 |
+0,2 |
| Gemiddeld |
4,75 |
+0,1 |
Peilmoment eind H2-2023. Correctie is t.o.v. de multiple uit de Barometer H1-2023. Gemiddelde zoals vermeld in het rapport. Bron: Brookz Overname Barometer H2-2023 (editie 19).
Samenvatting
- Aankoop- (+12%) en verkooptransacties (+5%) groeiden verder t.o.v. H1-2023, ondanks aanhoudende rentestijgingen, inflatie en geopolitieke onrust (Oekraïne, Israël).
- De gemiddelde EBITDA-multiple steeg voor het eerst in jaren weer, van 4,65 naar 4,75; Softwareontwikkeling bereikte met 7,0 de hoogste multiple ooit gemeten in de Barometer.
- De gemiddelde dealwaarde steeg fors: het aandeel deals boven €5 miljoen groeide van 25% naar 42%, terwijl deals onder €2,5 miljoen daalden van 63% naar 43%.
- Het waarderingsverschil door bedrijfsomvang liep verder op tot 1,9 punt tussen bedrijven met €200.000 en €5 miljoen EBITDA (3,9 tegenover 5,8) — het grootste verschil sinds deze meting in 2018 begon.
- Bij financiering met vreemd vermogen (51% van alle transacties) was een vendor loan de populairste vorm (83%), gevolgd door een banklening (82%) — beide vaker ingezet dan in H1-2020.
- Earn-outconstructies kwamen vaker voor: 28% van de transacties bevatte een earn-out (tegen 25% in H1-2020), met een gemiddelde looptijd van 22 maanden en 19% van de dealwaarde.
- Nederlandse multiples blijven duidelijk lager dan in omliggende landen: 4,75 gemiddeld, tegenover 5,50 in de DACH-regio, 5,30 in Frankrijk en 5,10 in het VK/Ierland.
- Het sentiment bleef positief: het rapportcijfer voor H2-2023 kwam uit op 7,0 (grotendeels in lijn met de verwachting van 7,1), met een verwachting van 7,3 voor H1-2024; 72% van de adviseurs is optimistisch over het komende half jaar.
