Wellicht ken je de situatie. Op het moment dat een president zijn intrek neemt in het Witte Huis komt er ook een heel regiment nieuwe ambtenaren. Tegelijk krijgt de nieuwe leider van de Verenigde Staten en zijn staf de mogelijkheid een andere inrichting te kiezen. Is dat zonde van de centen of juist goed. ‘Goed’, stelt Arjan Jansen resoluut. ‘Je moet het oude DNA doorbreken.’
We horen je denken: wat heb ik als lezer van een regionaal ondernemersmagazine aan een vergelijking met de president van Amerika en het Witte Huis? Nou, dat kan de partner van CvB Next, de opvolger van het Centrum voor Bedrijfsopvolging, je haarfijn uit de doeken doen. ‘Het is belangrijk om je eigen gezicht te geven aan een kantoor. Dat geldt helemaal als je een bedrijf overneemt.’
Een goede, nieuwe, frisse start is dus belangrijk. Net zo goed als dat je met zorg en aandacht moet omgaan met jouw vertrek als ondernemer. ‘Ik zie om me heen dat het pijn kan doen als je het afscheidsproces niet volledig ondergaat. Het is niet de juiste weg om gewoon op te staan van jouw bureaustoel en weg te lopen. Voor jou niet en ook niet voor het personeel.’
Eigenlijk is het best vreemd vindt Arjan. Dat je wel ongelooflijk serieus en vol goede bedoelingen begint aan een (nieuw) ondernemersavontuur en eigenlijk te weinig aandacht besteedt aan het einde van (dit deel van) het werkzame leven. Dat wordt dus duidelijk onderschat.
‘Het is goed om eerst een rouwfase in te gaan. Als je niet goed afscheid neemt, kun je ook niet goed aan iets nieuws beginnen. Wat dat betreft moeten we veel meer lering trekken uit de natuur. Kijk alleen maar eens naar de wisseling van de seizoenen. In de herfst vallen de bladeren, in de winter gaat alles op slot (doodfase) en in het voorjaar komt alles tot bloei. Er is dan weer ruimte.’
De welbekende spiegel
De Zwollenaar, zelf oud-ondernemer, ziet het veel om zich heen. Dat het, zeker in het geval van een overname, bij vertrekkende ondernemers vaak lijkt te draaien om financiële, fiscale, juridische en operationele zaken. ‘Maar geld is eigenlijk nooit de belangrijkste drijfveer om te verkopen. Het is hooguit een compensatie voor de tijd en inspanningen.’
In het proces is dus duidelijk minder aandacht voor de menselijke kant van het verhaal dan zou moeten. ‘Het gaat er om dat je het aandurft om jezelf de welbekende spiegel voor te houden. Dat het in de volgende fase van jouw leven niet meer draait om het bedrijf maar om jou! Ondernemers ontlenen hun identiteit en status toch voor een groot deel aan het bedrijf.’
Wellicht vind je het niet prettig om je ziel en zaligheid op tafel te leggen. Dat is ook niet voor iedereen even gemakkelijk. Hoe fijn is het dan om in gesprek te gaan met oud-ondernemers of mensen die zijn opgegroeid in een ondernemersgezin. Daar vind je een luisterend oor, herkenning en begrip voor veel situaties die bedrijfseigenaren meemaken.
Tijdig nadenken
Net als een topvoetballer niet zonder training aan een nieuwe voetbalcompetitie kan beginnen, pleit Jansen er dus voor dat ondernemers tijdig bezig gaan met het slotakkoord van hun zakelijke avontuur. ‘Idealiter neem je daar vijf jaar de tijd voor. Dat klinkt als een hele lange periode, maar de meeste ondernemers vinden het moeilijk om te stoppen omdat ze problemenhebben met loslaten. Vaak weten ze heel goed wat er moet gebeuren bij een ander, maar bij henzelf…’
Het is dus noodzakelijk om van die bureaustoel af te komen en het gesprek aan te gaan. Over de opvolging, maar vooral ook wat het effect is op jou als ondernemer en hoe je uiteindelijk verder gaat. ‘Het kantoor en de stoel hebben veel meegemaakt. Het is de plek waar plannen zijn bedacht en zorgen zijn besproken. Ooit was die stoel net als een stoeltje in de Formule 1 wellicht een soort van heilige graal. Een plek waar je je thuis voelt. Dat is niet niets!’
www.cvb.next.nl