Bij de verkoop van een onderneming gaat (terecht) veel aandacht uit naar EBITDA, de dealmultiple en daarmee de ondernemingswaarde. Een deal wordt op hoofdlijnen gesloten met als afsluitende zin 'uitgaande van cash-and-debt-free met een normale werkkapitaalstand'.
Maar, zelfs als koper en verkoper het daar volledig over eens zijn, kan bij de berekening van de aandelenwaarden en de koopsom een flinke discussie ontstaan.
Wat is een ‘normaal’ werkkapitaal?
In Brookz-artikelen is de afgelopen jaren meermaals geschreven over de brug tussen de ondernemingswaarde en de aandelenwaarde. Het mag dan ook duidelijk zijn dat dit een belangrijk onderwerp van de onderhandelingen zijn tussen koper en verkoper. De werkkapitaalcorrectie wordt echter vaak pas in een laat stadium bijgevoegd, omdat de correctie doorgaans uit het boekenonderzoek moet blijken.
Richting het einde van het verkooptraject dus. Een moment waarop koper en verkoper beide veel tijd, moeite en geld hebben geïnvesteerd, en waarin de onderhandelingspositie van koper vaak de overhand heeft. Dit levert dan ook geregeld discussie op, op onhandige momenten. Je kunt er als verkoper namelijk weinig meer aan doen, als het traject al zo ver gevorderd is.
Voor onderneming met een sterk seizoenspatroon wordt deze discussie extra relevant, evenals snel groeiende bedrijven. De werkkapitaalbehoefte kan bij zulke bedrijven binnen een jaar, kwartaal of zelfs een maand compleet anders zijn. Toch worden ook deze bedrijven doorgaans verkocht met in de koopprijs een correctie voor ‘normaal’ werkkapitaal.
Een normaal werkkapitaal is vaak een berekende gemiddelde stand van het netto werkkapitaal over een periode naar het verleden. De werkkapitaalstand op de effectieve datum wordt hiermee vergeleken, en het verschil wordt verrekend met de koopsom. Een eenvoudig sommetje op papier, maar invloedrijk in de praktijk.
Timing kan het verschil maken
Neem een bedrijf in tuinmeubelen, waarin een sterk seizoenspatroon aanwezig is. De werkkapitaalstand loopt richting het hoogseizoen sterk op door een grote voorraad, en staat na het hoogseizoen op de jaarlijks laagste stand. Het werkkapitaal kan op 1 januari €1 miljoen zijn, terwijl op 1 juli €2 miljoen werkkapitaal op de balans staat. Het gemiddelde (‘normale’) werkkapitaal is in beide gevallen €1,5 miljoen, maar op 1 januari kost het de Verkoper €500.000,-, en op 1 juli trekt Koper de portemonnee voor hetzelfde bedrag.
In de praktijk zijn de voorbeelden vaak minder zwart-wit, maar juist hierdoor ontstaat ruimte voor slimme overnameadviseurs om in te spelen op de deal met strategisch gekozen effectieve datum en berekeningsmethodes voor het normale werkkapitaal.
Gemiddelden over 12, 18 of 24 maanden zijn allemaal redelijkerwijs als ‘normaal’ te verklaren. Zelfs een doorkijk naar de komende 6 maanden is bij snel groeiende bedrijven geen zeldzaamheid. Een oplettende koper kan zichzelf veel geld besparen, dus als verkoper dient u goed op te letten.
Kent jouw bedrijf een sterk seizoenspatroon of een behoorlijke groei? Zorg dan dat je scherp bent op de werkkapitaalcorrecties bij een overname. Goed inzicht in de gemiddelde en huidige posities kan leiden tot een betere deal.
Heb je de tijd? Zorg dan een jaar lang voor een strak debiteuren, crediteuren en voorraadbeheer. Goed inzicht versterkt altijd de onderhandelingspositie en voorkomt verrassingen.