Een verkoop aan een private equity partij ("PE") kan verschillen van een verkoop aan een strategische partij, aangezien een PE-koper juist vaak wil dat jij als verkoper nog een tijd betrokken blijft bij de onderneming. PE heeft de financiële middelen om de onderneming verder te laten groeien, maar niet altijd de operationele kennis om de onderneming zelfstandig te runnen. Van het zittende management wordt regelmatig gevraagd om aan te blijven en bovendien te herinvesteren in een nieuw op te richten vennootschap (“NewCo”).
Een keus voor PE als koper vraagt om bewustwording. Wil je nog 3, 5 of 7 jaar actief betrokken blijven bij de onderneming die je net hebt verkocht? Welke rol krijg je daarin en onder welke voorwaarden? In deze blog lopen we de belangrijkste aandachtspunten langs bij een verkoop aan PE.
Wees je bewust van wat je aangaat
Besluit je te verkopen aan PE, dan is het verstandig om vanaf het begin na te denken over één belangrijk gegeven: je blijft waarschijnlijk voor een bepaalde periode aan, soms zelfs als statutair bestuurder. Wees je niet alleen bewust van de persoonlijke afspraken die in het kader van jouw herinvestering daarbij worden gemaakt, maar ga ook goed na welke verplichtingen de onderneming richting de toekomst aangaat. Wil je daadwerkelijk vijf jaar aanblijven, of past dat niet bij jouw horizon? Maak dit vooraf bespreekbaar.
De herinvestering
Naast het aanblijven word je bij een verkoop aan PE ook gevraagd om mee te investeren in de nieuwe structuur. Het vooruitzicht ziet er op papier vaak aantrekkelijk uit: je investeert mee, de onderneming groeit en bij de exit profiteer je volop mee. Maar hoe realistisch is dat scenario eigenlijk? Laat je goed informeren wat je erin stopt en wat je er naar verwachting uithaalt. Zorg dat je voldoende inzicht krijgt in de ratio van de buy-and-build-strategie van het PE-fonds en overige informatie om te kunnen beoordelen of die herinvestering daadwerkelijk aantrekkelijk is.
De juridische rol: bestuurder of niet
Een vraag die er in de praktijk nogal eens bij inschiet, maar wel wezenlijk is: welke rol krijg je juridisch gezien? Word je statutair bestuurder, of niet? Als bestuurder heb je doorgaans meer operationele vrijheid en zeggenschap, maar die rol brengt ook andere verantwoordelijkheden en risico's met zich mee. Denk aan persoonlijke aansprakelijkheid. PE koopt een onderneming doorgaans met zo veel mogelijk geleend geld, zodat er bij een latere exit meer winst overblijft op het eigen ingebrachte kapitaal. Die financiering wordt doorgaans aangegaan door een speciaal daarvoor opgerichte vennootschap (de NewCo), waarbij de herinvesterende bestuurders namens de NewCo tekenen.
Teken je als bestuurder namens de NewCo voor een financiering, dan moet je jezelf één cruciale vraag stellen: kan de onderneming deze financiering daadwerkelijk dragen? Als je namens de NewCo een verplichting aangaat terwijl je weet, of behoort te weten, dat de NewCo deze niet kan nakomen, loop je het risico persoonlijk aansprakelijk te worden gehouden in geval van bijvoorbeeld een faillissement. De gevolgen daarvan kunnen flink oplopen. In je hoedanigheid als bestuurder van de onderneming of de NewCo kun je worden gevraagd om financieringsdocumentatie te ondertekenen waarbij de onderneming of de NewCo nieuwe schulden aangaat en daarvoor zekerheden dient te verstrekken. Kan de onderneming dit risico dragen en is daar een deugdelijke analyse van gemaakt? Als goed bestuurder dien je steeds af te wegen of de NewCo de aangegane verplichtingen ook op de langere termijn kan blijven nakomen. Word je gevraagd om als bestuurder namens de NewCo mee te tekenen voor een financiering, laat je dan goed adviseren.
De leaverregeling
Over leaverregelingen is al vaker wat geschreven. Een belangrijk onderdeel van de afspraken is de leaverregeling op grond waarvan je in specifieke gevallen verplicht kunt worden om jouw aandelen aan te bieden aan PE. In de praktijk worden doorgaans verschillende gronden voor een verplichte aanbieding onderscheiden: good leaver (vertrek op goede gronden), bad leaver (vertrek op slechte gronden) en early leaver (vertrek binnen een vooraf overeengekomen periode). Elk van deze kwalificaties heeft directe gevolgen voor de prijs waartegen je je aandelen moet aanbieden en kan daarmee een groot financieel verschil maken. Een kwalificatie als good leaver hoeft overigens niet altijd te betekenen dat je jouw aandelen moet aanbieden: in plaats daarvan kan ook worden afgesproken dat de aandelen worden gecertificeerd. Dat houdt kort gezegd in dat je nog slechts economisch gerechtigd bent tot de aandelen en de daaraan verbonden stemrechten niet langer zelf kunt uitoefenen. Het voordeel daarvan is dat je, ook na je vertrek, nog kunt meeprofiteren van de uiteindelijke exit-opbrengst.
Wees daarom kritisch en stel de juiste vragen. Als je vertrekt, waarom zou je dan niet kunnen afspreken dat je aandelen worden gecertificeerd in plaats van aangeboden, zodat je op een later moment alsnog kunt meebewegen met de uiteindelijke exit.
Vermogensplanning
Worden de aandelen bij vertrek gecertificeerd, dan opent dat ook de deur naar vermogensplanning. Houdt jouw persoonlijke holding (certificaten van) aandelen in de NewCo, dan is het vaak ook bespreekbaar om een deel van de aandelen in die persoonlijke holding over te dragen aan je kinderen, zolang de beslissende zeggenschap, als bestuurder en aandeelhouder, maar bij jou blijft rusten.
Kortom
Wie zijn onderneming verkoopt aan PE doet er goed aan om, voordat de knoop wordt doorgehakt, stil te staan bij de volgende vragen:
- Wil je daadwerkelijk voor langere tijd (bijvoorbeeld 3, 5 of 7 jaar) actief betrokken blijven bij de onderneming en past dat bij jouw persoonlijke horizon?
- Ben je voldoende geïnformeerd over de ratio van de buy-and-build-strategie van het PE-fonds om te kunnen beoordelen of herinvesteren in de NewCo daadwerkelijk aantrekkelijk is?
- Word je statutair bestuurder of niet en ben je je bewust van de extra verantwoordelijkheden en risico's die die rol met zich meebrengt?
- Kan de onderneming of de NewCo de financieringsverplichtingen die je namens haar aangaat ook op langere termijn daadwerkelijk dragen?
- Wat houdt de leaverregeling precies in en wat zijn de gevolgen van een kwalificatie als good leaver, bad leaver of early leaver voor de prijs van je aandelen?
- Is het mogelijk om bij vertrek je aandelen te laten certificeren in plaats van aan te bieden, zodat je kunt blijven meeprofiteren van een latere exit?
- Biedt certificering van de aandelen in de NewCo mogelijkheden voor vermogensplanning, zoals het overdragen van (een deel van) de aandelen in jouw persoonlijke holding aan je kinderen?
Wij begeleiden ondernemers vaak bij dit soort trajecten. Door deze punten vanaf het begin scherp te hebben, leg je een stevige basis voor een goede samenwerking met je nieuwe aandeelhouder en voor een prettige uitkomst wanneer die aandeelhouder op termijn weer vertrekt.
