Sta je aan de vooravond van een overname of samenwerking, dan komt al snel de Letter of Intent (of een Term Sheet) op tafel. Veel ondernemers zien dit als een logische tussenstap. Iets om de contouren van de deal vast te leggen, zonder dat je je al ergens echt aan committeert.
Dat is een hardnekkige misvatting.
Juist in deze fase leg je de spelregels vast die later bepalen hoeveel onderhandelingsruimte je nog hebt en of je zonder gevolgen kunt afhaken als de deal uiteindelijk niet doorgaat.
Hier gaat het vaak mis
In de praktijk zien we dat een LOI vaak te licht wordt opgepakt. De focus ligt op de deal. Denk aan de wijze waarop zaken als de koopprijsberekening en/of een earn-out worden vastgelegd. Dit zijn zeer belangrijke facetten, maar daardoor is er vaak minder focus op andere belangrijke bepalingen.
Een LOI is misschien niet volledig bindend en bevat nog veel punten waarover verder wordt onderhandeld, maar onderdelen daarvan zijn dat wel. Denk aan zaken als exclusiviteit en vertrouwelijkheid. Een onderbelicht risico is het volgende.
De manier waarop je het onderhandelingsproces vastlegt, kan namelijk leiden tot zogenoemde precontractuele aansprakelijkheid. Met andere woorden: je kunt onder omstandigheden aansprakelijk worden gehouden voor het afbreken van onderhandelingen.
Dat risico wordt vaak onderschat.
Minder vrijblijvend dan je denkt
Dat blijkt ook uit een recente uitspraak van de rechtbank Amsterdam. Partijen wilden een overname realiseren en legden hun afspraken vast in een LOI. Daarin stond expliciet dat beide partijen de onderhandelingen op elk moment mochten beëindigen en dat de deal alleen doorgang zou vinden als aan bepaalde voorwaarden werd voldaan.
Toen bleek dat die voorwaarden niet haalbaar waren, besloten de verkopers te stoppen. De koper eiste vervolgens een schadevergoeding.
De rechtbank gaf de verkopers gelijk. Niet omdat een LOI per definitie vrijblijvend is, maar omdat in de LOI expliciet was vastgelegd dat stoppen was toegestaan.
Daar zit de kern.
Wat betekent dit voor jou?
Een LOI beschermt je niet automatisch tegen aansprakelijkheid bij het afbreken van onderhandelingen. Alleen een scherp geformuleerde LOI doet dat.
Het verschil zit in de details. Hoe formuleer je de voorwaarden. Hoe richt je het due diligence-proces in. En vooral: hoe expliciet leg je vast dat je nog kunt stoppen, zonder schadeplichtig te worden.
Zonder die duidelijkheid kan de andere partij stellen dat jij gerechtvaardigde verwachtingen hebt gewekt. En dan kom je al snel in een discussie terecht over kosten en schade.
Dit moet je altijd scherp hebben
Ga je een LOI tekenen, zorg dan dat je dit goed regelt:
- Leg expliciet vast dat en wanneer je de onderhandelingen mag beëindigen.
- Formuleer duidelijk welke voorwaarden eerst vervuld moeten zijn voordat er een definitieve deal komt.
- Weet welke onderdelen juridisch bindend zijn, en behandel die ook zo.
- En misschien wel de belangrijkste: teken een LOI nooit alleen om tempo te houden. Juist in deze fase leg je vast hoeveel bewegingsruimte je overhoudt.
Tot slot
Een LOI lijkt het begin van een deal, maar is in werkelijkheid het moment waarop je de spelregels bepaalt. Niet alleen voor hoe je samen verdergaat, maar ook voor wat er gebeurt als dat toch niet lukt.
Juist daar zit het verschil tussen controle houden en geconfronteerd worden met een juridisch risico.
