De meeste ondernemers die hun zelf opgebouwde bedrijf verkopen, willen na jaren van hard werken vooral één ding: de deal netjes afronden en met een gerust hart de volgende fase in. Toch loopt de financiële afwikkeling van een overname in de praktijk vaak nog jaren door.
De oorzaak? De garanties en vrijwaringen die je als verkoper afgeeft aan de koper in de koopovereenkomst. De W&I-verzekering (warranty and indemnity insurance) wordt bij grote transacties al langer gebruikt en wint nu ook in het MKB+ segment terrein.
Een verzekeraar neemt dan het risico van een inbreuk op de garanties over en maakt daarmee een schone exit voor de verkopende ondernemer mogelijk. Ook biedt deze verzekering bescherming aan de kopende partij, doordat er meer zekerheid over de mogelijkheid tot betaling van de geleden schade bestaat.
Garanties en vrijwaring
In vrijwel elke koopovereenkomst geeft de verkoper garanties af over de onderneming: over de cijfers, de contracten, de fiscale positie en lopende of dreigende claims. Daarnaast worden vaak specifieke vrijwaringen opgenomen, bijvoorbeeld een fiscale vrijwaring. Blijkt na de overdracht dat een garantie niet klopt, dan kan de koper de verkoper daarop aanspreken. De garanties en vrijwaringen zijn een essentieel onderdeel van de deal.
Dat verklaart waarom garanties en vrijwaringen doorgaans de lastigste onderdelen van de onderhandeling zijn. De koper wil zoveel mogelijk zekerheid; de verkoper wil zo min mogelijk risico achteraf.
Wat een W&I-verzekering doet
Een W&I-verzekering neemt dit risico grotendeels over. Blijkt achteraf dat een garantie is geschonden of leidt een vrijwaring tot een claim, dan biedt de verzekering dekking voor de daaruit voortvloeiende schade. De financiële gevolgen komen dan niet voor rekening van de verkoper, maar van de verzekeraar en er ontstaat ruimte voor een zogenoemde clean exit: je ontvangt de volledige verkoopopbrengst zonder dat een fors bedrag jarenlang op de plank (in escrow) blijft liggen.
Bijkomend voordeel: de onderhandelingen verlopen vaak soepeler en transacties kunnen sneller worden afgerond. Omdat de verzekeraar het risico draagt, hoeven koper en verkoper niet elke garantie tot in detail uit te vechten. Dat scheelt tijd, kosten en - zeker in het MKB, waar de verkoper na de overdracht vaak nog even betrokken bij de onderneming blijft - een hoop wrijving aan tafel.
Waar je op moet letten
Een W&I-verzekering is geen wondermiddel dat álle risico's wegneemt. Enkele aandachtspunten:
• Niet alles is gedekt. Bekende risico's, bepaalde belastingschulden, milieuclaims, earn-outs en specifieke vrijwaringen vallen vaak buiten de dekking.
• Due diligence blijft essentieel. Verzekeraars keren in beginsel niet uit voor risico's die al bekend waren of bij een deugdelijk onderzoek ontdekt hadden kunnen worden. Een zorgvuldig verkoopproces en een due diligence zijn dus onmisbaar.
• De koopovereenkomst blijft leidend. De verzekeringspolis vervangt de koopovereenkomst niet. Garanties, aansprakelijkheidsbeperkingen en de vraag welke claims wél en niet onder de polis vallen, moeten scherp worden geformuleerd.
• Kosten en looptijd. De hoogte van de te betalen verzekeringspremie en de looptijd waarin dekking wordt geboden zijn van belang.
Tot slot
Lange tijd was de W&I-verzekering voorbehouden aan grote transacties. Door standaardisatie en meer aanbieders is het instrument inmiddels ook binnen het MKB toegankelijk geworden. Overweeg je de verkoop van jouw bedrijf, bespreek dan tijdig met jouw adviseur of een W&I-verzekering past bij jouw transactie. Goed voorbereid maak je van een onzeker slot een echte schone exit.
