Op grond van de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (de Wet Vifo) kan de Minister van Economische Zaken en Klimaat bepaalde overnames en investeringen toetsen aan de nationale veiligheid – en zo nodig een streep door de deal zetten.
In deze blog nemen we je mee door de hoofdlijnen van de Wet Vifo: wanneer je met deze wet te maken krijgt, wat je moet doen en hoe je voorkomt dat jouw deal vertraging oploopt of erger.
Wanneer ontstaat een meldplicht?
Kort gezegd: de Wet Vifo schrijft voor dat als je een bedrijf overneemt, ermee fuseert of een joint venture opricht, en dat bedrijf speelt een belangrijke rol in de Nederlandse veiligheid, je de transactie vooraf moet melden bij het Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Maar wanneer is dit nu aan de orde? De wet onderscheidt hierbij drie categorieën bedrijven:
- Vitale aanbieders – bedrijven die essentiële diensten leveren waar de samenleving afhankelijk van is, zoals energie, telecom of drinkwater;
- Beheerders van bedrijfscampussen – bijvoorbeeld de organisatie die een hightech-campus runt waar bedrijven en onderzoeksinstituten samen aan technologieën werken;
- Bedrijven actief op het gebied van (zeer) sensitieve technologie, zoals kwantumtechnologie.
Belangrijk om te weten is dat beide kanten van de tafel verantwoordelijk zijn voor de meldplicht. Zowel de koper als het bedrijf dat wordt overgenomen dragen de verantwoordelijkheid de transactie te melden bij het BTI, aan de hand van een daarvoor bestemd formulier.
Wat gebeurt er na de melding?
Heb je de melding gedaan? Dan mag je de deal nog niet meteen afronden. Er geldt daarna namelijk een zogeheten standstill-verplichting: je moet wachten tot het BTI groen licht geeft. Na jouw melding heeft het BTI in eerste instantie acht weken om te beoordelen of jouw transactie een risico vormt voor de nationale veiligheid. Zijn er geen zorgen, dan geeft het BTI groen licht en kan je gewoon door. Maar ziet het BTI wel mogelijke risico's – bijvoorbeeld omdat het bedrijf een onmisbare schakel is in een vitaal proces, of omdat gevoelige technologische kennis in verkeerde handen zou kunnen komen – dan volgt een uitgebreider onderzoek. Daarbij moet je rekening houden met verschillende beslistermijnen die flink kunnen oplopen. Het is dus verstandig om hier voldoende tijd voor in te ruimen in je dealplanning.
Wat als het BTI concludeert dat jouw overname een risico vormt?
Dan heeft de minister verschillende mogelijkheden. Zij kan voorwaarden stellen aan de deal – bijvoorbeeld dat je maximaal een bepaald percentage van de aandelen mag (ver)kopen, of dat bepaalde bedrijfsonderdelen in een aparte Nederlandse entiteit moeten worden ondergebracht. Het doel is steeds om het veiligheidsrisico weg te nemen zonder de transactie helemaal te blokkeren. Pas als geen enkele maatregel voldoende bescherming biedt, zal de minister als uiterste middel de transactie verbieden. Dat is dus het zwaarste scenario, maar het komt wel degelijk voor.
Praktische tips voor jouw overnameproces
Wat kun je als ondernemer nu concreet doen? Een paar praktische tips:
- Breng zo vroeg mogelijk in kaart of jouw transactie onder de Wet Vifo valt. Hoe eerder je dit weet, hoe beter je kunt plannen.
- Neem de meldplicht en de wachttijd op in je contracten en planning. Spreek met de andere partij af wie wat doet en reserveer voldoende tijd voor de beoordeling van het BTI.
- Schakel tijdig juridisch advies in. De Wet Vifo is complex en een verkeerde inschatting kan grote gevolgen hebben, van forse vertragingen tot een volledig verbod op jouw deal.
