Voor veel potentiële opvolgers uit familiebedrijven is ondernemerschap aantrekkelijk, maar het familiebedrijf van hun ouders voelt steeds minder als het vanzelfsprekende startpunt. Waar eerdere generaties bijna automatisch instapten in het bedrijf thuis aan de keukentafel, kiezen nieuwe generaties steeds vaker voor een eigen route.
En opvallend genoeg gebeurt dat ook steeds vaker mét steun van diezelfde ouders.
Cijfers laten zien dat dit geen incident is. Hoewel een grote meerderheid van de Nederlandse bedrijven familiebedrijven zijn, geeft in recent onderzoek slechts circa 10% van de kinderen aan daadwerkelijk het bedrijf van hun ouders te willen overnemen. Dat betekent niet dat zij het ondernemerschap afwijzen. Integendeel: steeds meer jonge professionals willen wél ondernemen, maar dan op een manier die beter past bij hun eigen talenten, waarden en levensfase.
Die cijfers weerspiegelen een bredere ontwikkeling: jongvolwassenen hebben veel meer carrièrekeuzes en kansen dan vroegere generaties, en hechten vaak aan andere zaken waarde, dan aan het voortzetten van een familie-erfenis. Veel familiebedrijven zijn bovendien ontstaan in een andere tijd, met andere markten, technologieën en werkculturen. De stap om daarin te stappen voelt voor jongeren soms meer als het overnemen van een erfenis dan als het bouwen van iets eigens.
Nieuwe rol voor ouders
Een interessant, en misschien tegenstrijdig, fenomeen in deze verschuiving is dat ouders nog steeds een sterke rol willen spelen in de economische toekomst van hun kinderen, maar niet langer via het familiebedrijf. In toenemende mate ondersteunen ouders hun kinderen financieel bij het kopen van een ander bedrijf. Wij zien deze ontwikkeling heel sterk in onze dagelijkse praktijk bij BuyInside.
Die trend komt voort uit twee realiteiten:
- Kinderen willen niet per se het bedrijf van hun ouders runnen waar ze al hun leven lang mee zijn opgegroeid, maar wél ondernemer zijn in een omgeving die beter past bij hun eigen talenten en ambities.
- Ouders zitten vaak op een leven lang opgebouwd vermogen en zoeken naar manieren om dat te verspreiden zonder familieconflicten te veroorzaken én met behoud van steun voor de opvolgende generatie.
Het resultaat is een hybride model: ouders helpen bij de financiering van een extern overnameplan, waardoor de kinderen toch een bedrijf kunnen verwerven en runnen zonder de emotionele en professionele ballast van een traditionele familiebedrijfsovername.
Trend draagt positief bij aan opvolgingsproblematiek
Je zou denken dat deze afname van interne (familie)opvolging verergert wat in het midden- en kleinbedrijf (MKB) al een bekend probleem was: de opvolgingscrisis. Maar deze ontwikkeling biedt juist ook belangrijke kansen voor de continuïteit van MKB-bedrijven:
- Minder emotionele drempels én conflicten
Bij interne opvolging lopen zakelijke en familierelaties vaak door elkaar, wat conflicten kan versterken. Als kinderen een ander bedrijf kiezen, begint de ondernemer-opvolger met een professionele relatie en een frisse start. - Grotere mobiliteit in ondernemerschap
Door kinderen te helpen bij een andere overname of eigen onderneming, ontstaat een dynamisch (overname)landschap met nieuwe spelers en innovaties, een gezonde stimulans voor het MKB. - Goede match tussen talent en bedrijf
Niet elke volgende generatie heeft de vaardigheden of ambities om het familiebedrijf te leiden. Door naar externe kansen te kijken, kunnen kinderen ondernemen met een bedrijf dat beter bij hun profiel past en kan een juiste opvolger voor het eigen familiebedrijf worden gezocht. - Verlichting van de opvolgingscrisis
Door de focus te verleggen van rigide interne opvolging naar bredere vormen van ondernemerschap, kunnen veel (familie)bedrijven hun continuïteit waarborgen en tegelijkertijd nieuw ondernemersbloed aan het MKB leveren.
Conclusie
De klassieke droom van vader op zoon (of dochter) is dus aan het veranderen, maar dat hoeft helemaal geen ramp te zijn voor de continuïteit van het familiebedrijf. Sterker nog: door de nieuwe generaties in staat te stellen hun eigen ondernemende pad te kiezen, gesteund door de middelen en ervaring van hun ouders, ontstaat een nieuwe vorm van opvolging, zowel buiten als binnen het familiebedrijf.
Er staan bovendien genoeg gekwalificeerde buy-in managers klaar om de vacante ondernemersposities in deze familiebedrijven met succes in te vullen!
