Bedrijfsovername: de 9 stappen naar een bedrijf kopen

Gepubliceerd: 8 december 2020, Peter Rikhof

Je wilt een bedrijf overnemen. Of je als management buy-in kandidaat een bedrijf wilt kopen, als ondernemer met een bedrijf een concurrent of ander bedrijf over wilt nemen of investeerder een (gedeeltelijk) aandelenbelang wilt kopen, de stappen bij een bedrijfsovername zijn min of meer hetzelfde:

  1. De voorbereiding
  2. Zoeken naar bedrijven
  3. Het uitwisselen van informatie
  4. Evaluatie van het bedrijf
  5. Onderhandelingen
  6. Het boekenonderzoek
  7. Waarderen van het bedrijf
  8. Financiering
  9. Afronding

1. De voorbereiding

Een belangrijke stap in de voorbereiding van een bedrijfsovername is het opstellen van een uitgebreid zoekprofiel. Daarbij formuleer je aan de hand van zoekcriteria als branche, type bedrijf, omvang en locatie wat voor soort bedrijf je zoekt. Op basis van deze criteria kun je zelf op zoek gaan naar een bedrijf dat bij jouw zoekprofiel past.

2. Zoeken naar bedrijven

Wie een huis zoekt, vindt op internet vrijwel het gehele aanbod. Maar zo transparant als de huizenmarkt is, zo ondoorzichtig is de markt voor bedrijven. Op het overnameplatform Brookz vind je bedrijven te koop die momenteel in de etalage staan. Daarnaast is het van belang om je zoektocht kenbaar te maken, bijvoorbeeld door het plaatsen van een zoekprofiel.

3. Het uitwisselen van informatie

Als je een bedrijf hebt gevonden dat in grote lijnen aan jouw zoekcriteria voldoet, vindt meestal een eerste gesprek plaats op neutraal terrein. Tijdens dit gesprek leer je de verkopende ondernemer beter kennen en moet je beoordelen of er voldoende basis bestaat om met elkaar verder te gaan in het overnameproces. Als dat het geval is, wordt er vervolgens aanvullende informatie uitgewisseld in de vorm van een informatie- of verkoopmemorandum. Dit is een informatiedocument met alle belangrijke feiten en (financiële) cijfers over het bedrijf.

Het is verstandig om voorafgaand aan het eerste gesprek als een geheimhoudingsverklaring te tekenen waarin beide partijen verklaren dat de informatie die wordt uitgewisseld geheim wordt gehouden. Bekijk hier de mogelijkheid zelf een geheimhoudingsverklaring (NDA) op te stellen en te besparen op juridische kosten.

4. Evaluatie van het bedrijf

Op basis van de ontvangen informatie uit het verkoopmemorandum moet je het bedrijf nader beoordelen. Daarbij kijk je naar zowel naar de financiële cijfers (balans, verlies en winst, etc.) als naar kwalitatieve informatie (onderscheidend vermogen, concurrentie, personeel, leveranciers, etc.).

Onthoud: een succesvol bedrijf doet iets beter dan de concurrentie. Dat kan van alles zijn: prijs, kwaliteit, inkoop, logistiek, service, innovatie, octrooien, licentieovereenkomsten, een sterk merk. Probeer te achterhalen wat het bedrijf uniek maakt, waar de kansen liggen op groei en wat de risico’s zijn die het bedrijf bedreigen. 

5. Onderhandelingen

De volgende stap is dan het opstellen van een intentieovereenkomst (letter of intent), een voorlopig akkoord waarin de overnamedeal op hoofdlijnen al wordt vastgelegd. Daarin staat vaak ook al een eerste voorlopige indicatieve bieding. Als koper maak je altijd in de intentieovereenkomst een voorbehoud voor financiering en de uitkomsten van het boekenonderzoek.

6. Het boekenonderzoek 

Het boekenonderzoek (due diligence) is bedoeld om te kunnen checken of de door de verkoper beschikbaar gestelde informatie juist is. Daarbij heb je als koper overigens ook zelf een onderzoeksplicht. De uitkomsten van het boekenonderzoek kunnen voor jou aanleiding zijn voor een aanpassing van de prijs en/of voor de opname van garanties en vrijwaringen in de koopovereenkomst.

7. Waarderen van het bedrijf

Nu het overnamedoelwit is doorgelicht, rijst de vraag wat het bedrijf waard is. Zo gemakkelijk als de vraag is gesteld, zo lastig is hij te beantwoorden. Er bestaat namelijk geen algemeen geldende formule om de objectieve waarde te bepalen. Diverse waarderingsmethoden leiden tot verschillende uitkomsten. De DCF-methode kan een waarde opleveren van twee miljoen, terwijl het bedrijf volgens een vuistregel misschien maar acht ton waard is. Of andersom. Het onbevredigende is: geen van de waarden is 'de waarheid'. Wat het je oplevert is een range waarbinnen je kunt onderhandelen. 

8. Financiering

Parallel aan het boekenonderzoek wordt er door de koper (en soms ook door de verkoper) gekeken het invullen van de overnamefinanciering. Tot 2008 was het normaal dat de bank tot 90 procent van de financiering voor zijn rekening nam, maar dat is inmiddels teruggelopen naar maximaal 50 procent. De overnamefinanciering wordt daarbij meestal ingevuld door meerdere partijen: naast de eigen middelen van de koper zijn dat: de bank, informal investors, participatiemaatschappijen, crowdfunding en eventueel een borgstellingskrediet van de overheid.

9. Afronding

Als de koper en verkoper na het boekenonderzoek tot een definitief akkoord zijn gekomen en de financiering is ook ingevuld, volgt het sluitstuk van het overnameproces: de closing. Door de notaris wordt er eerst een definitieve koopovereenkomst opgesteld met daarin de koopsom, de betalingsvoorwaarden, garanties en vrijwaringen en verder alle andere afspraken die koper en verkoper hebben gemaakt.

Daarnaast is er nog een notariële akte van levering vereist voor de aandelenoverdracht. Deze levering vindt pas plaats als de verkoper 100 procent zekerheid heeft over het ontvangen van de koopsom. Die moet door de koper eerst worden overgemaakt op een derdengeldrekening van de notaris. Zodra het geld binnen is, kunnen de handtekeningen worden gezet en de champagne ontkurkt!

Op zoek naar een bedrijfsovername?

Ben je op zoek naar een bedrijf om te kopen? Bekijk dan eens ons volledig aanbod van bedrijven te koop! Meteen in contact komen met verkopende ondernemers? Plaats dan direct een zoekprofiel!

Peter Rikhof
Peter Rikhof, Brookz

Peter Rikhof is oprichter en algemeen directeur van Brookz. Hij is auteur van Hoe koop ik een bedrijf? en Hoe verkoop ik mijn bedrijf? en heeft sinds 2007 twee keer een bedrijf overgenomen en drie bedrijven met succes verkocht.

Bedrijf kopen? Plaats een zoekprofiel op Brookz

Bedrijf kopen? Plaats een zoekprofiel op Brook

Breng uw zoekprofiel onder de aandacht bij het grootste bedrijfsovernamenetwerk van Nederland. Duizenden ondernemers gingen u de afgelopen 12 jaar al voor.

Waardevol netwerk

BROOKZ is met 1000+ profielen het grootste overnameplatform van Nederland. 

  • Snel, direct en effectief bereik 
  • 35.000 aangesloten kopers & verkopers
  • Kennis, informatie & service