Bij het verkopen van je bedrijf reken je fiscaal af via vijf kernbegrippen: stakingswinst, inkomstenbelasting, de oudedagsreserve, overdrachtsbelasting en de extra lijfrentepremieaftrek. Samen bepalen deze hoeveel je uiteindelijk aan de Belastingdienst moet overmaken bij de bedrijfsoverdracht. Schakel voor jouw specifieke situatie altijd een belastingadviseur in.
Als je jouw bedrijf overdraagt, zul je altijd moeten afrekenen met de Belastingdienst. Dit zijn de vijf belangrijkste fiscale termen die je voor de bedrijfsverkoop moet kennen.
In het gehele verkoopproces - vanaf de eerste voorbereiding tot het sluiten van de deal - spelen fiscale zaken een belangrijke rol. Door te kiezen voor de juiste constructies bespaar je veel geld. Valkuil van verkopende ondernemers is dat ze vaak in een te laat stadium denken aan de fiscale aspecten, soms zelfs vlak voor het zetten van de handtekening onder het contract. Jouw belastingadviseur heeft dan weinig mogelijkheden meer om de juiste fiscale structuur op te tuigen of op een andere wijze de belastingdruk te verminderen.
Wanneer je jouw bedrijf verkoopt, dan komt de Belastingdienst om de hoek kijken. Want deze overheidsinstantie behandelt de bedrijfsoverdracht namelijk als bedrijfsbeëindiging (staking) van jouw kant. Op de vraag hoeveel je uiteindelijk aan de Belastingdienst moet overmaken, is geen eenduidig antwoord. Maar dit zijn de vijf belangrijkste fiscale termen die je moet kennen wanneer je jouw bedrijf verkoopt.
#1 - Wat is stakingswinst?
Stakingswinst is het verschil tussen de boekwaarde van jouw onderneming en de werkelijke waarde op het moment van overdracht of bedrijfsbeëindiging. De stakingswinst maakt deel uit van jouw inkomen in het jaar van staking. Van de stakingswinst mag je nog de stakingsaftrek (maximaal 3.630 euro) aftrekken. Over de uiteindelijke stakingswinst moet je inkomstenbelasting betalen.
#2 - Wat is inkomstenbelasting bij een bedrijfsverkoop?
De te betalen inkomstenbelasting is afhankelijk van de rechtsvorm van jouw bedrijf. Bij de verkoop van een eenmanszaak, een maatschap, een vennootschap onder firma of commanditaire vennootschap ben je inkomstenbelasting verschuldigd tegen het tarief van box 1 (maximaal 49,5%). Bij een besloten vennootschap betaal je inkomstenbelasting tegen het tarief van box 2. Voor 2026 geldt in box 2 een tarief van 24,5% tot 68.843 euro en 31% daarboven.
#3 - Wat is de oudedagsreserve?
Als ondernemer voor de inkomstenbelasting mag je jaarlijks een deel van de winst reserveren voor jouw oudedagsvoorziening. Dat gereserveerde deel heet de oudedagsreserve. Het vormen van een oudedagsreserve betekent niet dat je daadwerkelijk geld opzij zet, het is een reservering van een deel van de winst. De reservering zorgt voor uitstel van belastingheffing over dat deel van de winst. Dit levert je dus op de korte termijn belastingvoordeel op.
#4 - Wat is overdrachtsbelasting?
Vaak behoren onroerende zaken, zoals een pand, bedrijfsruimte, winkelruimte of kantoor, tot het ondernemingsvermogen. Deze komen in handen van een nieuwe eigenaar. De koper zal overdrachtsbelasting moeten betalen over de waarde van de onroerende zaak. Als de nieuwe eigenaar degene is die het pand in de onderneming heeft ingebracht, hoeft hij geen overdrachtsbelasting te betalen. Houd er rekening mee dat er ook btw verschuldigd kan zijn.
#5 - Wat is extra lijfrentepremieaftrek?
Je kunt een deel van de stakingswinst gebruiken voor de betaling van lijfrentepremies. Je hebt dan recht op een extra lijfrentepremieaftrek. De hoogte van de aftrek is afhankelijk van jouw leeftijd en van de situatie bij staking. Voor 2026 loopt de maximale extra lijfrentepremieaftrek uiteen van 143.732 euro (algemene gevallen) tot 574.867 euro (bijvoorbeeld bij ondernemers van 62 jaar of ouder, of bij 45% of meer arbeidsongeschiktheid, mits de lijfrente-uitkering binnen zes maanden na staking ingaat).
Wij plaatsen nog een algemene opmerking: schakel altijd een belastingadviseur in die jou tijdens de bedrijfsverkoop bijstaat bij de fiscale vraagstukken. Deze deskundige is op hoogte van de actuele ontwikkelingen op fiscaal gebied, heeft ervaring met het fiscaal doorberekenen van diverse scenario's en weet aan welke knoppen hij kan draaien om de belastingdruk te verlagen.
Veelgestelde vragen over belasting bij bedrijfsverkoop
Wat is stakingswinst?
Stakingswinst is het verschil tussen de boekwaarde van je onderneming en de werkelijke waarde op het moment van overdracht of bedrijfsbeëindiging. Je mag hier de stakingsaftrek (maximaal 3.630 euro) van aftrekken; over de resterende stakingswinst betaal je inkomstenbelasting.
Hoeveel inkomstenbelasting betaal je bij het verkopen van je bedrijf?
Dat hangt af van de rechtsvorm. Bij een eenmanszaak, maatschap, vof of cv betaal je box 1-tarief (maximaal 49,5%). Bij een bv betaal je box 2-tarief; voor 2026 is dat 24,5% tot 68.843 euro en 31% daarboven.
Wat is de oudedagsreserve?
De oudedagsreserve is een deel van je winst dat je als ondernemer jaarlijks mag reserveren voor je oudedagsvoorziening. Je zet geen geld daadwerkelijk opzij; het is een boekhoudkundige reservering die zorgt voor uitstel van belastingheffing en dus op korte termijn belastingvoordeel oplevert.
Wie betaalt overdrachtsbelasting bij een bedrijfsverkoop?
De koper betaalt overdrachtsbelasting over de waarde van onroerende zaken (zoals een pand) die tot het ondernemingsvermogen behoren, tenzij hij het pand zelf ooit in de onderneming heeft ingebracht. Houd er ook rekening mee dat er btw verschuldigd kan zijn.
Hoeveel extra lijfrentepremieaftrek kun je krijgen bij het staken van je bedrijf?
Dat hangt af van je leeftijd en de situatie bij staking. Voor 2026 loopt het maximum uiteen van 143.732 euro tot 574.867 euro, waarbij het hoogste bedrag geldt voor bijvoorbeeld ondernemers van 62 jaar of ouder.
Waarom moet je een belastingadviseur inschakelen bij een bedrijfsverkoop?
Een belastingadviseur kent de actuele fiscale ontwikkelingen, heeft ervaring met het doorrekenen van verschillende scenario's en weet aan welke knoppen hij kan draaien om de belastingdruk te verlagen — mits je hem op tijd inschakelt en niet pas vlak voor het zetten van de handtekening.
